-p.webp)
Okres jesieni i zimy to czas kiedy częściej poszukujemy nie tylko preparatów na odporność i przeziębienie, ale i tych podnoszących energię. Krótkie, chłodne dni z ograniczoną ilością słońca sprawiają, że wielu z nas odczuwa spadek nastroju i brak chęci do działania. W dzisiejszym poradniku przyjrzymy się zatem roślinom, które dodają sił witalnych. Sprawdź, które zioła na energię będą dla ciebie najlepsze?
Polecane zioła na energię i witalność
Spis Treści
Zioła na zmęczenie
Przewlekłe zmęczenie generuje szereg niekorzystnych zmian w codziennym funkcjonowaniu. Wiąże się nie tylko ze spadkiem odporności, ale ogólnym brakiem chęci do życia, a w wielu przypadkach może wpływać na rozwój depresji. Jeśli poszukujesz ziół na zmęczenie i senność warto zainteresować się adaptogenami. Rośliny o działaniu adaptogennym podnoszą odporność organizmu na działanie stresu zarówno w sferze psychicznej jak i fizycznej. Ich konsekwentne, dłuższe zażywanie znosi uczucie zmęczenia, reguluje sen, a poza tym podnosi koncentrację i umożliwia wydajniejsze funkcjonowanie w ciągu dnia.
Popularne zioła na przemęczenie, które działają adaptogennie to m.in. różeniec górski (Rhodiola rosea) i ashwagandha (Withania somnifera). Korzeń różeńca, zwany także złotym lub arktycznym korzeniem, polecany jest w stanach ogólnego wyczerpania. Od dawna także wykorzystuje się go w fitoterapii jako surowiec usprawniający procesy myślowe, poprawiający czujność i ogólną wytrzymałość organizmu. Preparaty różeńca będą szczególnie pomocne w przypadku osób, które doświadczają wypalenia definiowanego jako wyczerpanie emocjonalne i fizyczne w wyniku chronicznego stresu, np. zawodowego.
Polecane zioła na energię i witalność
Przydatnym ziołem na przewlekłe zmęczenie będzie ponadto pochodząca z Dalekiego Wschodu ashwagandha, od wieków ceniona przez ajurwedę. Liczne badania sugerują, że korzystnie oddziałuje na funkcjonowanie układu nerwowego i wpływa pozytywnie na zachowanie homeostazy organizmu. Poza tym, że to cenione zioło na energię, wykazano, że zażywanie ashwagandy w dawce 600 mg na dzień poprawia pamięć i funkcje kognitywnych. Roślina zaliczana jest do adaptogenów o aktywności uspokajającej, stąd wykazuje skuteczność także w leczeniu stanów lęku, niepokoju czy bezsenności.
Inne popularne adaptogeny stosowane w łagodzeniu objawów zmęczenia to: żeń-szeń, bacopa oraz wąkrotka azjatycka znana także ze swoich właściwości regenerujących skórę i stosowana szeroko w dermatologii, m.in. jako zioła na łuszczycę, rozstępy, trudno gojące się rany oraz blizny.
W przypadku kłopotów z przemęczeniem warto także rozważyć stosowanie ziół na sen, takich jak melisa lekarska, kwiat lawendy, szyszki chmielu czy korzeń waleriany, które dodatkowo sprawdzą się w napięciowych bólach głowy oraz wspomagająco jako zioła na migrenę. Jak zawsze będzie tu przydatny także rumianek lekarski o działaniu wyciszającym i rozkurczającym. To jeden z tych surowców, który zawsze powinien gościć w domowej apteczce. Przyda się w dolegliwościach gastrycznych, ale jest też cenionym ziołem na alergie i jednym z popularniejszych ziół na ból gardła.
Zioła dodające energii
Gdy potrzeba nam więcej sił witalnych w ciągu dnia pomocne będą zioła pobudzające, które dadzą porządny zastrzyk energii. Jednym z takich surowców jest Maca – roślina pochodząca z Peru, ceniona przed wszystkim z uwagi na właściwości stymulujące. Badania przeprowadzone na ludziach wykazały, że suplementowanie korzenia Maca nie tylko zwiększa poziom energii, ale redukuje odczuwanie lęku, a także może mieć wpływ na ogólną wydolność organizmu i osiągane wyniki sportowe.
Popularnym energetyzującym ziołem jest oczywiście także guarana (Paulinia cupana), która stanowi składnik suplementów diety oraz napojów energetycznych. Roślina ta zawiera szereg substancji chemicznych, w tym kofeinę, która pobudza ośrodkowy układ nerwowy i wykazuje działanie psychostymulujące poprzez wzrost uwalniania dopaminy i noradrenaliny. Badania kliniczne wykazały, że suplementacja ekstraktem z guarany w połączeniu z innymi składnikami odżywczymi w dawkach od 37,5 do 300 mg może pomóc zwiększyć uwagę, czujność i poprawiać pamięć. Chociaż guarana jest ogólnie uważana za bezpieczną, jej suplementacja może prowadzić do skutków ubocznych, takich jak zwiększone tętno i niepokój, zwłaszcza gdy jest przyjmowana w dużych dawkach.
Zioła pobudzające organizm to także szereg surowców olejkowych, jak np. mięta pieprzowa czy rozmaryn. Niektóre z badan dowiodły, że wdychanie olejku miętowego zmniejsza zmęczenie i dodaje energii. Z kolei olejek rozmarynowy posiada udowodnione działanie usprawniające procesy myślowe i podnosi koncentrację. Mięta i rozmaryn to także sprawdzone zioła na ból głowy. Dlatego też, jeśli zaczynamy podczas pracy umysłowej odczuwać zmęczenie i spadek energii, zaleca się korzystać z prostej i niedrogiej metody, jaką jest aromaterapia.
Zioła pobudzające fizycznie
W poszukiwaniu ziół pobudzających organizm fizycznie, warto zwrócić się ku wspomnianym już wcześniej adaptogenom. Faktem jest, że sięga po nie wielu sportowców, a zasadność suplementowania ich przez osoby aktywne fizycznie potwierdza coraz więcej badań. Dlaczego? Regularne stosowanie adaptogenów poprawia ogólną kondycję oraz wytrzymałość organizmu, ale także przyspiesza procesy regeneracyjne po wytężonym wysiłku. Ma to oczywiście związek z utrzymywaniem homeostazy, m.in. poprzez wpływ na oś podwzgórze-przysadka-nadnercza i lepszą kontrolę stresu. Doniesienia naukowe potwierdzają korzystne działanie adaptogenów w przypadku wzmożonej ekspozycji na czynniki stresowe, ale i przy zwiększonej aktywności fizycznej.
Jakie konkretnie zioła na energię będą więc przydatne aby pobudzić siły fizyczne? Lista jest całkiem długa: ashwgandha, różeniec górski, żeń-szeń, maca, schizandra, guarana, szczodrak krokoszowaty (leuzea).
Bibliografia:
- https://www.researchgate.net/publication/299135622
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28471731/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18041606/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7071459/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4399916/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3541197/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3184420/
dr n. farm. Paulina Znajdek-Awiżeń Absolwentka Wydziału Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
iZielnik.pl
Członek Sekcji Fitoterapii Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Prowadzi wykłady, kursy, szkolenia oraz warsztaty z zakresu leku roślinnego, towaroznawstwa zielarskiego oraz wykorzystania roślin w profilaktyce i leczeniu różnych dolegliwości. Wykładowca Instytutu Zielarstwa Polskiego i Terapii Naturalnych. Autorka i współautorka prac o charakterze naukowym i popularnonaukowym, opublikowanych w czasopismach krajowych i zagranicznych.
