-p.webp)
Żeń-szeń (łac. Panax ginseng) to gatunek byliny z rodziny araliowatych (pnącza, krzewy i drzewa o zdrewniałych łodygach). Roślina ta pochodzi z dalekiego wschodu i mimo, iż w Europie stosowana jest od kilkuset lat, w Chinach, Japonii i krajach sąsiadujących stosowana była już od ponad 4 tysięcy lat. Od dawna znane są bowiem jej wyjątkowe właściwości. Korzeń żeń szenia – jak stosować, kiedy, jak długo, w jakim celu? Oto nasze kompendium wiedzy o tej roślinie.
Autorka:
diet. Żaneta Michalak
iZielnik.pl
Spis Treści
Co to jest żeń szeń?
Jak wspomniano, żeń szeń jest rośliną bylinowatą, porasta obecnie zwłaszcza tereny Azji, Ameryki północnej. Żeń-szeń jest rośliną bardzo trudną w uprawie z racji na swoje wygórowane wymagania klimatyczne oraz bardzo długi okres wzrostu. Istnieje około 20 gatunków roślin z tej rodziny. Mają one około 40-60 centymetrów wysokości, ale to korzeń żeń szenia jest najbardziej cennym fragmentem tej rośliny. Im jest ona starsza, tym korzeń bardziej rozwinięty, większy i bardziej rozgałęziony.
Żeń-szeń w wielu krajach azjatyckich uważany jest za roślinę o niesamowicie szerokim zakresie działania, czasem uważany wręcz za lek na wszystkie choroby. Mija się to z prawdą, ale przeświadczenie to nie bierze się znikąd, bowiem szerokie lecznicze właściwości żeń-szenia cenione są na całym świecie.
Żeń szeń – rodzaje:
a) Żeń szeń syberyjski – opinie na temat działania tej rośliny są pozytywne. Ale pamiętajmy, że to inaczej eleuterokok kolczasty. Warto podkreślić, że to roślina tylko podobna do właściwego żeń-szenia, ale nie jest typową odmianą tej rośliny. Natomiast działanie żeń szenia syberyjskiego jest zbliżone do prawdziwego żeń szenia.
b) Żeń szeń koreański – to jeden z gatunków żeń-szenia, charakteryzuje się czerwoną barwą korzenia i właściwościami bardzo zbliżonymi do głównego reprezentanta tego gatunku – czyli żen szenia chińskiego.
c) Żeń szeń indyjski – to także, podobnie jak żeń szeń sybersyjski, nie jest bezpośrednia odmiana żeń szenia. To inna nazwa ashwagandhy – jednego z grupy adaptogenów (do których należy prawdziwy żeń szeń). Właściwości tej rośliny są jednak bardzo zbliżone do tych, które cechują prawdziwy żeń szeń.
d) Żeń szeń amerykański – inaczej żeń szeń pięciolistny, popularna na terenach Ameryki i Kanady odmiana prawdziwego żeń szenia chińskiego.
Żeń szeń - właściwości:
Surowcem leczniczym żeń-szenia jest jego korzeń. Substancje o działaniu leczniczym występujące w nim to m.in. witaminy B1, B2, C oraz E, a także panaksany, panaksynole i wiele minerałów. Roślina ta wykazuje przede wszystkim działanie korzystne dla układu nerwowego. Poprawia samopoczucie oraz zwalcza stres. Pobudza ogólne działanie organizmu oraz poprawia kondycję. Ceniona jest za swoje działanie obniżające cholesterol oraz regulujące poziom cukru w krwi.
Dodatkowo wpływa na wątrobę, wspomaga leczenie potencji oraz chroni przed osteoporozą. Niektóre badania wykazują także działanie usprawniające zużycie tlenu w komórkach, co doprowadza do zmniejszenia bólów mięśniowych po wysiłku fizycznym.
Podsumowując właściwości żeń szenia – można je określić następująco:
- Poprawia kondycję organizmu,
- Działa wzmacniająco,
- Pobudza pracę serca,
- Obniża poziom cholesterolu oraz reguluje poziom cukru we krwi,
- Zwalcza zmęczenie i znużenie,
- Poprawia samopoczucie i zwalcza stres,
- Wspomaga odchudzanie,
- Jest także stosowany w kosmetologii.
Żeń szeń – zastosowanie:
Główne kierunki, w których można zastosować żeń szeń to:
- Stres,
- Ogólne osłabienie organizmu,
- Problemy z nadwagą,
- Zmęczenie i znużenie,
- Wyczerpanie psycho-fizyczne,
- Kosmetologia.
Jaki żeń szeń jest najwartościowszy?
Mając na uwadze wcześniej wymienione rośliny takie, jak żeń szeń syberyjski czy indyjski, warto pamiętać, że nie każdy żeń szeń jest prawdziwym przedstawicielem tej rodziny (Panax). Dlatego zanim wybierzemy preparat, który z nazwy sugeruje zawartość żeń szenia, sprawdzajmy, jaki jest faktyczny jego skład i jaką odmianę tej rośliny on zawiera. Tylko wtedy będziemy mieli pewność, że mamy do czynienia z wartościowym żeń szeniem.
Żeń szeń – dawkowanie:
Korzeń żeń szenia podaje się w zależności od preparatu w ilości 0,5 mg do 2 gramów na dobę (w przeliczeniu na standaryzowany ekstrakt) Warto każdorazowo sugerować się zaleceniem producenta, ponieważ różnorodne produkty z żeń-szeniem mogą charakteryzować się innymi rekomendacjami dotyczącymi dawkowania.
Żeń szeń – przeciwwskazania:
Żeń szeń i jego właściwości lecznicze, a zwłaszcza adaptogenne są bardzo szerokie. Jednak warto zwrócić też uwagę na to, że wyciąg z korzenia żeń szenia i inne jego preparaty posiadają pewne przeciwwskazania do stosowania. Nie należy łączyć ich z kofeiną, lekami przeciwzakrzepowymi, hormonalnymi, a także lekami oddziałującymi na ośrodkowy układ nerwowy. Nie wolno tez ich zażywać przy wysokim ciśnieniu tętniczym, bezsenności, astmie oraz w ciąży bez zalecenia lekarza.
Niektóre preparaty mogą różnić się pod względem siły działania, należy więc ostrożnie rozpoczynać kurację. Nie należy ich stosować po terminie ważności. Należy przechowywać je w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci, w odpowiedniej temperaturze i szczelnie zamkniętym opakowaniu. Przy stosowaniu należy zwrócić uwagę na datę ważności widniejącą na opakowaniu.
Żeń szeń w ciąży
Zaleca się ostrożne stosowanie podczas ciąży. Najlepiej skonsultować stosowanie żeń szenia w ciąży z lekarzem prowadzącym. Nie są znane bezpośrednie efekty działania tej rośliny w okresie ciąży i karmienia.
Żeń szeń - skutki uboczne:
Przy długim stosowaniu wysokich dawek mogą wystąpić dolegliwości żołądkowe lub nadmierne pobudzenie. Nawet niewielkie dawki, ale stosowane za długo (powyżej 3 miesięcy) mogą prowadzić do problemów ze snem, zwiększać ciśnienie krwi, powodować bóle głowy czy nadmierne stężenie kortyzolu – hormonu stresu we krwi.
Okres stosowania wyciągów z korzenia żeń szenia i ich preparatów powinien wynosić od 8 tygodni do 3 miesięcy.
Żeń szeń – cena:
Cena preparatów z żeń szeniem zależy od ich rodzaju. Na przykład sproszkowany korzeń żeń szenia to wydatek około 80 zł za 100 gramów. Zaś preparaty adaptogenne to koszt 100-200 złotych, a kapsułki z wyciągiem z korzenia żeń szenia kosztują około 15 zł za miesięczną kurację.
Korzeń żeń szenia - gdzie kupić?
Warto zaufać sprzedawcom, którzy znają się na swoich produktach i potrafią doradzić w wyborze. Wszelkie apteki sklepy zielarskie i z suplementami – także te internetowe – to najlepsze wybory, jeśli chodzi o kupowanie preparatów naturalnych.
Sprawdź też właściwości imbiru – idealnie pasującego do napojów z żeń szeniem!
Bibliografia:
- Nowak G.: Surowce roślinne stosowane w wyczerpaniu psychofizycznym i stresie. Herba Polonica. Vol. 55 No 2 2009.
- Wolski T. i wsp.: Rodzaj Panax – systematyka, skład chemiczny, działanie i zastosowanie oraz analiza fitochemiczna nadziemnych i podziemnych organów żeń-szenia amerykańskiego – Panax quinquefolium L. Cz. I. Borgis - Postępy Fitoterapii 2/2008, s. 96-114.
