
Rumianek pospolity (Łac. Matricaria chamomilla L.) to roślina występująca prawie na całym świecie. Można ją znaleźć w całej Europie, Azji, Ameryce Północnej oraz Australii. Jego właściwości lecznicze znane są ludziom od tysięcy lat. Jak wygląda rumianek, jakie są jego odmiany i czy są jakieś skutki uboczne podczas jego stosowania? Na te i inne pytanie znajdziesz odpowiedź w naszym artykule.
Autorka:
diet. Żaneta Michalak
iZielnik.pl
Spis Treści
Jak wygląda rumianek?
Dziko rosnący rumianek kwitnie od maja do jesieni i pokazuje w tym czasie kwiaty zebrane w żółto-białe koszyczki. Rumianek dorasta do nawet 60 cm, posiada rozgałęziony pokrój i delikatną wysoką łodygę. Liście ma zielone, delikatne.

Odmiany rumianku
Można spotkać różne odmiany tego gatunku, zarówno ogrodowe, jak i typowo uprawne. Jednak najpopularniejszy na ziemiach polskich jest rumianek pospolity. Właściwości każdej odmiany są zbliżone, rośliny te różnią się zwłaszcza zawartościami olejków eterycznych.
Właściwości i działanie rumianku
Rumianek pospolity jest znanym i cenionym ziołem leczniczym. Uprawiany na plantacjach i zbierany ze stanu naturalnego. Jako surowiec zielarski służą tylko koszyczki kwiatowe. Rumianek stosuje się w różnych postaciach, najbardziej znanymi są okłady i napar, a także kąpiele rumiankowe.
Substancje lecznicze zawarte w rumianku, odpowiedzialne za jego kojące działanie to: olejek eteryczny, flawonoidy, kwasy organiczne, cholina, witamina C, potas, mangan i wiele innych.
Podsumowując właściwości rumianku, należy wymienić zwłaszcza następujące:
- Uspokajające, przeciwdepresyjne,
- Przeciwświądowe,
- Rozkurczowe, likwiduje wzdęcia,
- Przeciwzapalne (odpowiadają za to takie substancje, jak na przykład apigenina, chamazulen, matrycyna, bisabolol),
- Oczyszczające na rany, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe,
- Wspomaga wydzielanie żółci i wytwarzanie soków trawiennych,chroni błonę śluzową żołądka,
- Moczopędne,
- Składnik kosmetyków (maseczek, past do zębów, balsamów).
Zastosowanie rumianku
Rumianek wykorzystuje się najczęściej jako środek uspokajający przy wysokim natężeniu stresu i napięciach nerwowych oraz jako okład do przemywania zainfekowanych ran, owrzodzeń oraz oparzeń. Dodatkowo stosuje się go w zaburzeniach układu moczowego oraz trawiennego, jako środek moczopędny i pobudzający wytwarzanie soków trawiennych. Działa także rozkurczowo, przeciwbakteryjnie i przeciwalergicznie.
Do innych zastosowań rumianku można zaliczyć wykorzystanie w przemyśle kosmetycznym jako element maseczek, balsamów, płynów do kąpieli i wielu innych. Dodatkowo stosowany jest także do wytwarzania likierów.
Podsumowując, rumianek stosujemy na:
- Wzdęcia,
- Zapalenie dróg moczowych,
- Biegunkę i zaburzenia trawienne,
- Rany skóry,
- Stres i stany napięcia nerwowego,
- Przetwory,
- Kosmetyki,
- Likiery.
Rumianek – przeciwwskazania:
Należy stosować ostrożnie w okresie ciąży i skonsultować chęć jego wykorzystania w tym okresie z lekarzem – jak każdego produktu zielarskiego. Rumianek jest na tyle bezpieczny, że może być stosowany jednak nawet u niemowląt. Powinny go unikać jedynie osoby ze stwierdzoną alergią na rumianek.
Produkty zawierające rumianek pospolity należy stosować zgodnie z wymaganiami producenta i wytycznymi lekarza. Nie należy stosować ich po terminie ważności. Należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci, w odpowiedniej temperaturze i szczelnie zamkniętym opakowaniu. Przy stosowaniu należy zwrócić uwagę na datę ważności widniejącą na opakowaniu.
Ile razy dziennie można pić rumianek?
Napar z rumianku jest bezpieczny do spożycia i nie określono definitywnej granicy dziennego spożycia. Natomiast jak większość ziół, z rozsądku nie powinniśmy spożywać rumianku w nadmiarze. Najlepiej poprzestać na 3-5 filiżankach naparu dziennie.
Jak zrobić napar z rumianku?
Napar rumiankowy: inaczej herbata rumiankowa do picia albo do płukania jamy ustnej/gardła. Należy zalać susz gorącą wodą, zaparzać około 15 minut i podawać.
Znana z korzystnych właściwości jest także kąpiel rumiankowa. Aby taką przygotować – w celach odprężających i pielęgnacyjnych, należy przygotować mocny wywar (kilka łyżek suszu zalanych szklanką gorącej wody) i wlać go do wody do kąpieli.

Rumianek - zalety i wady:
Zdecydowaną zaletą rumianku jest jego popularność na terenie Polski, a co za tym idzie – dość niska cena. Biorąc pod uwagę jego właściwości, można powiedzieć, że ta roślina składa się głównie z zalet. Jeśli już zwracać uwagę na jakiekolwiek wady rumianku, to fakt, że niektóre osoby mogą być na niego uczulone.
Czy rumianek uczula?
Jak wyżej już wspomniano – rumianek może uczulać. Są osoby, które po kontakcie z nim (nawet wdychaniu pyłku lub olejku) mają objawy alergii – na przykład trudności z oddychaniem, wysypkę, mdłości. Jednak taka sytuacja zdarza się stosunkowo rzadko, wyliczono, że u około 2% populacji.
Za właściwości uczulające rumianku odpowiadają zwłaszcza związki zwane laktonami, w tym anthecutolid. Jednak już uprawia się odmiany między innymi bez tego uczulającego związku.
Warto zwrócić uwagę, że uczulenie na rumianek może mieć charakter krzyżowy, to znaczy kontakt z niektórymi innymi roślinami w przypadku alergii na rumianek może spowodować odczyn alergiczny. Do takich roślin należą między innymi stokrotki, chryzantemy, seler, cynamon, orzechy włoskie, orzechy laskowe.
Picie rumianku - skutki uboczne:
Oczywiście rumianek pełen jest dobroczynnych właściwości, w tym przeciwzapalnych, uspokajających, regulujących pracę układu nerwowego. Ale jak już wspomniano, mimo jego bezpieczeństwa, warto jednak stosować go w umiarkowanych ilościach. Zwłaszcza, jeśli jednocześnie stosujemy inne produkty ziołowe, ale co więcej leki farmaceutyczne – rumianek może bowiem wchodzić z nimi w różnorodne interakcje. Na przykład zmniejszać albo zwiększać ich działanie, przez co może to być nieświadomym zagrożeniem dla zdrowia czy życia. Takie interakcje wykazano na przykład dla rumianku i warfaryny, leku działającego na krzepliwość krwi.
Ponadto wskazano, że są możliwe interakcje niektórych preparatów z rumianku ze składnikami leków z zakresu hormonalnej terapii zastępczej – ponieważ składniki obydwu preparatów „walczą” o receptory estrogenowe w organizmie człowieka. Z tego też powodu wskazuje się na możliwość wystąpienia interakcji także między rumiankiem a środkami antykoncepcyjnymi.
Sam główny związek rumianku, bisabolol, nie jest jednak toksyczny i nie ma szkodliwego działania na płód, jak podkreślają badania.
Rumianek - cena:
Rumianek, mimo istotnych właściwości leczniczych, jest produktem o niskiej cenie. Herbata z rumianku w saszetkach jest nieco droższa od suszonego rumianku sprzedawanego luzem – 30 saszetek kosztuje około 4 zł, ale masa produktu jest tam stosunkowo niska. Koszyczek rumianku bez saszetek kosztuje około 5-7 złotych za 100 gramów, a starczy na dużo dłużej.
Rumianek jest znany już od tysięcy lat, był polecany nawet przez Hipokratesa – ojca medycyny. Obecne w nim składniki fitoterapeutyczne nadają mu właściwości przeciwzapalnych, uspokajających, ochronnych i regulujących dla przewodu pokarmowego. Jednak jak każdy środek roślinny, należy stosować rumianek z umiarem, by móc korzystać tylko z jego pozytywnych efektów działania.
Sprawdź też, jakie są właściwości melisy – rośliny nieco podobnej w działaniu do rumianku!
Bibliografia:
- Grys A. i wsp.: Rumianek – pospolita roślina zielarska o różnorodnych właściwościach biologicznych i leczniczych. Postępy Fitoterapii 2/2014.






