Osteoporoza to poważne, przewlekłe schorzenie. Powoduje, że kości stają się słabe i kruche, wskutek czego ryzyko złamań istotnie wzrasta. Zwykle dotyczy osób w starszym wieku i znacznie częściej dotyka kobiet niż mężczyzn. W poniższym artykule prezentujemy najważniejsze informacje dotyczące osteoporozy.
Polecane suplementy na osteoporozę
Spis Treści
Co to jest osteoporoza?
Osteoporoza jest chorobą kości. Rozwija się, gdy zmniejsza się ich gęstość mineralna oraz masa kostna lub gdy dochodzi do zmian w ich strukturze. Innymi słowy to uogólniony zanik kości. Na skutek tego rodzaju zaburzeń, szkielet ulega osłabieniu, co wiąże się ze znacząco podwyższonym ryzykiem złamań.
Rozpoznanie osteoporozy nie jest równoznaczne z początkiem choroby. Wręcz przeciwnie. Schorzenie to diagnozowane jest dość późno, ponieważ rozwija się niezauważenie latami. Często pierwszym objawem osteoporozy jest złamanie, które powstaje na skutek pozornie niegroźnego upadku lub uderzenia.
Zasadniczo choroba może dotykać osób w każdym wieku. Najczęściej jednak pojawia się po 50. roku życia i w zdecydowanej większości dotyczy kobiet.
Osteoporoza – przyczyny
Tak jak wspomniano wcześniej, bezpośrednią przyczyną osteoporozy jest spadek gęstości utkania kostnego. Ma to związek m.in. z:
- wiekiem – wraz z wiekiem, gęstość kości naturalnie spada (osteoporoza pierwotna)
- płcią – niższa szczytowa masa kostna u kobiet jest jednym z powodów częstszego zachorowania na osteoporozę w porównaniu z mężczyznami.
- zmianami hormonalnymi (menopauza) – w okresie przekwitania, spadek poziomu estrogenów, koreluje ze wzrostem ryzyka wystąpienia osteoporozy, dlatego też schorzenie dotyczy w szczególności pań po 50. roku życia (mężczyźni chorują częściej po 70. roku życia);
Wyróżnia się ponadto szereg czynników predysponujących. Należą do nich:
- niewłaściwa dieta;
- niedobory niektórych witamin i minerałów (witamina D, wapń);
- nadużywanie alkoholu;
- palenie papierosów.
Spadkowi gęstości kostnej może sprzyjać ponadto przyjmowanie rozmaitych leków (np. glikokortykosteroidy). Poza tym bywa ona następstwem występowania innych schorzeń, jak np. nadczynność tarczycy, cukrzyca czy schorzenia układu pokarmowego połączone z zaburzeniami wchłaniania. Mowa wówczas o osteoporozie wtórnej.
Polecane suplementy na osteoporozę
Osteoporoza - objawy
W początkowym stadium choroby objawy osteoporozy są praktycznie niezauważalne. Z czasem dochodzi jednak do charakterystycznych zmian w postawie oraz problemów ze sprawnym poruszaniem się. Sylwetka staje się przygarbiona (tzw. „wdowi garb”), nadmiernie pochylona do przodu. Ma to m.in. związek ze złamaniami w obrębie kręgów. Choremu na osteoporozę towarzyszą więc utrzymujące się dolegliwości bólowe.
Bardzo często nie jest on w stanie określić kiedy doszło do kolejnego złamania, ponieważ prowadzą do nich nawet gwałtowne ruchy bądź uderzenia o niewielkim nasileniu. Poza kręgami, złamania w przebiegu osteoporozy szczególnie często dotyczą nadgarstków oraz kości długich (w szczególności w okresie jesienno-zimowym, gdy na skutek pogarszających się warunków pogodowych łatwiej o upadek).
To, jak szybko postępuje osteoporoza uzależnione jest od wielu czynników, m.in. od prowadzonego stylu życia i rodzaju podjętego leczenia, a także momentu rozpoznania choroby.
Osteoporoza – leczenie
Leczenie osteoporozy musi zostać poprzedzone odpowiednią diagnostyką. W tym celu osoba podejrzewająca u siebie schorzenie powinna udać się do lekarza, najlepiej reumatologa. Jakie badania potwierdzające lub wykluczające osteoporozę może zalecić specjalista? Przede wszystkim poinstruuje on pacjenta o konieczności wykonania analizy krwi pod kątem oceny gospodarki wapniowo-fosforanowej, funkcji nerek oraz wątroby. Zwykle zlecane jest także oznaczenie poziomu witaminy D. Badaniem wykorzystywanym w ocenie gęstości mineralnej kości jest ponadto densytometria. Rzadziej stosuje się również inne techniki obrazowe, w tym np. tomografię komputerową.
Odpowiedzmy zatem na pytanie: jak leczyć osteoporozę? Terapia powinna mieć charakter kompleksowy. W przebiegu leczenia niezwykle istotna jest zmiana nawyków związanych z dietą. Do najczęściej stosowanych leków należą preparaty ograniczające występowanie złamań, m.in. bisfosfoniany. Bardzo istotna jest także właściwa suplementacja witaminy D oraz wapnia.
Leczenie mogą ponadto wspomagać naturalne suplementy na osteoporozę, jak np. krzem organiczny. Chcąc poznać bliżej działanie tego pierwiastka na ustrój, warto dowiedzieć się, jakie są właściwości skrzypu polnego. Inne suplementy polecane przy osteoporozie to kurkumina lub standaryzowany wyciąg z kłącza kurkumy, które wykazują silne działanie przeciwzapalne i mogą redukować dolegliwości bólowe w obrębie stawów. Niektóre z doniesień naukowych sugerują ponadto, że kurkumina ograniczaryzyko rozwoju osteoporozy.
Osteoporoza leczenie – domowe sposoby
Naturalne sposoby leczenia osteoporozy obejmują przede wszystkim terapię poprzez dietę. Co to oznacza? Oczywiście nic innego, jak zmianę jadłospisu. Na talerzu osoby chorej na osteoporozę powinny „lądować” produkty bogate w wapń (mleko i przetwory mleczne, w tym twaróg oraz jogurty); tłuste ryby morskie bogate w kwasy omega-3, warzywa liściaste oraz warzywa strączkowe. Wskazane jest natomiast ograniczenie produktów bogatych w cukry proste oraz szczawiany. Nie zaleca się także spożywania zbyt dużych ilości soli. Jeśli zaś chodzi o napoje warto sięgać po wodę mineralną bogatą w jony wapnia.
Można oczywiście także posiłkować się rozmaitymi surowcami zielarskimi. Ewentualne leczenie osteoporozy ziołami ma jednak przede wszystkim charakter wspomagający. Dla przykładu, kobiety wchodzące w okres menopauzy mogą korzystać z leczniczych właściwości koniczyny czerwonej. Wykazano bowiem, że ogranicza ona nie tylko dokuczliwe objawy naczynioruchowe, jak uderzenia gorąca, ale także sprzyja spowalnianiu procesu demineralizacji kości. Podkreśla się jednak, że potrzeba większej liczby badań w tym zakresie.
Osteoporoza – profilaktyka
Profilaktyka osteoporozy powinna obejmować szereg działań, które m.in. pozwolą osiągnąć jak najwyższą szczytową gęstość kości w okresie młodości.
Z kolei po rozpoznaniu choroby i zakończeniu przyjmowania środków syntetycznych zleconych przez reumatologa, należy dożywotnio przestrzegać właściwej diety oraz suplementacji. Wskazana jest także okresowa kontrola gospodarki wapniowo-fosforanowej (badania krwi).
Kobiety predysponowane do rozwoju osteoporozy powinny zainteresować się tym, jak uzupełnić kolagen w organizmie. Wykazano bowiem, że długotrwała suplementacja bioaktywnymi peptydami kolagenowymi bywa skuteczna w przeciwdziałaniu spadkowi gęstości mineralnej kości u płci żeńskiej.
Jak zapobiegać osteoporozie?
W zapobieganiu osteoporozy pomóc może przede wszystkim pełnowartościowa dieta, dostarczająca odpowiednich ilości wapnia oraz regularny ruch. Wskazuje się ponadto na zażywanie właściwych dawek witaminy D oraz niektóre zioła, uznawane za potencjalnie pomocne w ograniczaniu ryzyka rozwoju choroby. Jednym z nich jest np. korzeń maca, wspomniana kurkuma oraz koniczyna czerwona.
Czy osteoporoza jest wyleczalna?
Czy osteoporozę można wyleczyć w sposób całkowity? Niestety, na obecną chwilę brak metod, które pozwalałyby na pełną eliminację tego schorzenia po jego rozpoznaniu. Aby ograniczyć ryzyko rozwoju choroby wskazane są właściwe działania profilaktyczne, które najlepiej wdrażać w wieku młodym (dieta, suplementacja, aktywność fizyczna).
Bibliografia:
- Czerwiński E, Berwecka M. Osteoporoza – zapomniana choroba milionów złamań. Lekarz POZ 3/2020:175-179.
- Papierska L, Rabijewski M. Bisfosfoniany w leczeniu osteoporozy — zalecenia a rzeczywistość. Forum Medycyny Rodzinnej 2010;4(6):423–430.
- https://www.bones.nih.gov/health-info/bone/osteoporosis/overview (data wejścia: 21.11.2022).
- https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/dieta-w-osteoporozie-produkty-zalecane-i-niewskazane/(21.11.2022).
- https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/choroby/64948,osteoporoza(21.11.2022).
dr n. farm. Paulina Znajdek-Awiżeń Absolwentka Wydziału Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
iZielnik.pl
Członek Sekcji Fitoterapii Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Prowadzi wykłady, kursy, szkolenia oraz warsztaty z zakresu leku roślinnego, towaroznawstwa zielarskiego oraz wykorzystania roślin w profilaktyce i leczeniu różnych dolegliwości. Wykładowca Instytutu Zielarstwa Polskiego i Terapii Naturalnych. Autorka i współautorka prac o charakterze naukowym i popularnonaukowym, opublikowanych w czasopismach krajowych i zagranicznych.
