Miody cieszą się już od wielu lat niesłabnącą popularnością. To nasze domowe remedium na złe samopoczucie, chęć zjedzenia czegoś słodkiego, a także na przeziębienie, gorączkę, grypę… Miody stosujemy jako dodatek do ciast, herbaty, słodzimy nimi tez kawę lub dodajemy do wody, by polepszyć jej smak. Miód to w skrócie mówiąc produkt wytwarzany przez pszczoły z gatunku Apis mellifica. Mogą one wytwarzać go ze spadzi (głównie roślin iglastych) lub nektaru kwiatowego. Jednym z reprezentantów tej drugiej grupy jest miód faceliowy. Jakie miejsce ma wśród miodów faceliowy miód? Jak działa w organizmie oraz jak stosować miody faceliowe? Oto pełne kompendium wiedzy na ten temat.
Autorka:
diet. Żaneta Michalak
iZielnik.pl
Spis Treści
Z czego powstaje i jak wygląda miód faceliowy?
Miód faceliowy wytwarzany jest z nektaru kwiatowego rośliny zwanej facelią błękitną (Phacelia tanacetifolia benth). To roślina jednoroczna należąca do rodziny ogórecznikowatych. Facelia nie jest rodzimą polską rośliną, bowiem jej pochodzenie to Ameryka Północna, a w Europie uprawia się ją od około 200 lat. Nazwa facelii błękitnej pochodzi od barwy jej kwiatów – niebieskiej i fioletowej. Jest to roślina bardzo wydajna pod względem produkcji miodu – 1 hektar facelii błękitnej może dostarczać aż do 1000 kg tego produktu! Jednakże problemem w produkcji czystego miodu faceliowego jest fakt, że z rośliny uzyskuje się dość dużo niebieskiego pyłku – i to on właśnie powoduje nieraz „dziwne” zabarwienie miodu faceliowego, o czym za chwilę.
Jak na miód, smak miodu faceliowego i jego aromat są bardzo delikatne. Miód faceliowy ma bardzo łagodny, choć lekko kwaskowaty posmak i charakteryzuje się słabym kwiatowym aromatem – przez co zastosowania miodu faceliowego są bardzo szerokie szczególnie w kulinariach. Jego barwa jest jasno-kremowa, choć zdarzają się miody faceliowe o zabarwieniu zielonkawym i jest to zupełnie naturalne zjawisko wiążące się ze wspomnianą wcześniej kwestią pyłu kwiatowego.
Miód faceliowy – właściwości:
Miód niezależnie od rodzaju składa się przede wszystkim z węglowodanów – jest źródłem łatwo przyswajalnej przez organizm energii. Węglowodany zawarte w miodzie to glukoza i fruktoza. To podstawowe składniki charakteryzujące miodowy skład. Miód faceliowy nie różni się pod tym względem od innych miodów. Poza węglowodanami miody zawierają niewielkie ilości białka, a także w niedużej dawce kwasy organiczne (np. mrówkowy, jabłkowy, mlekowy, cytrynowy, masłowy, octowy, glukonowy), składniki mineralne (potas, kobalt, żelazo, wapń, sód, mangan, fosfor, miedź), witaminy (C, PP, witaminy z grupy B), olejki eteryczne czy enzymy (np. inwertaza, oksydaza glukozowa, diastaza). To właśnie te składniki miodu odpowiadają za wiele z jego właściwości. Miód faceliowy można wykorzystywać w wielu celach, o których za chwilę.
Faceliowy miód – zastosowanie:
Miód pszczeli faceliowy poleca się w zasadzie w typowych sytuacjach związanych z podawaniem miodu (sprawdź np. zastosowanie miodu z mniszka lekarskiego).
Zastosowanie miodu faceliowego obejmuje przede wszystkim:
- wspomaganie leczenia i rekonwalescencji organizmu, zarówno podczas przeziębienia i grypy, jak i w obliczu chorób układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienia, miażdżycy) oraz układu oddechowego (np. przy astmie),
- profilaktyczne wzmacnianie bariery ochronnej organizmu, przeciwdziałanie chorobom takim, jak grypa czy przeziębienie lub wpływ na zmniejszenie czasu ich trwania,
- regeneracja organizmu po ciężkim wysiłku lub po wyczerpującej pracy – zarówno fizycznej, jak i intelektualnej,
- dostarczenie energii w łatwej do przyswojenia formie w przypadku chorób układu pokarmowego (w których zaleca się dietę lekkostrawną i nieobciążającą żołądka oraz jelit) – co więcej, miód faceliowy ma ważne zastosowanie w nieżytach żołądka.
Jak stosować miód faceliowy?
Najbardziej znanym sposobem podawania miodu jest jego dodatek do herbaty. Należy jednak pamiętać, że miód, aby zachował swoje dobroczynne właściwości, nie może być podgrzewany ani poddawany działaniu wysokiej temperatury. Przy działaniu temperaturą powyżej 40 stopni Celsjusza w miodzie niszczone zostają korzystne dla zdrowia enzymy, białka i część witamin. Najbezpieczniej więc dodawać miód do już schłodzonej herbaty albo do wody. Jeśli zależy nam na leczniczym stosowaniu miodu, to jak spożywać miód faceliowy? Otóż zaleca się przygotowywanie tzw. napoju z miodu – należy rozpuścić 1 łyżkę miodu w ½ szklanki wody (o temperaturze pokojowej). Taki napój należy pozostawić na około 12 godzin i dopiero wypić, najlepiej przed posiłkiem.
Miód faceliowy dla dzieci
Wiemy już, co leczy miód faceliowy (albo raczej, jakie dolegliwości może on redukować), ale co ze spożywaniem miodu przez dzieci? Otóż nie jest to niebezpieczne, ale należy uważać na kilka kwestii:
- kupujmy miód od zaufanego dostawcy,
- miód faceliowy może wywoływać uczulenie, jak zresztą każdy inny miód, dlatego szczególnie przy pierwszym kontakcie dziecka z miodem należy stosować bardzo niewielką dawkę,
- dzieci (jak i dorośli) chorujący na cukrzycę powinny zrezygnować z miodu faceliowego i każdego innego – bowiem miód faceliowy posiada indeks glikemiczny równy 87 – podobnie inne rodzaje miodów.
Miód faceliowy w ciąży
Z uwagi na powszechne niebezpieczeństwo zakażenia bakteryjnego (w końcu miód to substancja naturalna, niepoddawana przetwórstwu), nie zaleca się podawania miodu faceliowego (ani żadnego innego) kobietom w ciąży. Oczywiście to zalecenie jest przyjęte nieco na wyrost, ale mimo wszystko przez czas ciąży bezpieczniej nie korzystać z produktów potencjalnie mogących być źródłem bakterii (w przypadku miodu np. bakterii toksyny botulinowej).
Miód faceliowy – krystalizacja:
Niektórzy zapewne zastanawiają się, jak szybko się krystalizuje miód faceliowy? Czas krystalizacji miodu faceliowego po zbiorze to od kilku tygodni do kilku miesięcy. Jest to miód krystalizujący dość łatwo. Częściej można znaleźć go właśnie w stanie skrystalizowanym i kremowym, aniżeli płynnym – choć mimo to jest miodem łatwym do rozsmarowania. Pamiętajmy jednak, że krystalizacja to proces zupełnie naturalny.
Miód faceliowy – jaka cena:
Pół kilograma miodu faceliowego to wydatek około 18 zł. Taka ilość starczy jednak na aż 50 porcji, zakładając, że jedna dawka to 10 g (1 łyżka). Wówczas cena miodu faceliowego nie wydaje się wcale wygórowana.
Gdzie kupić miód faceliowy?
Miód faceliowy, z uwagi na rzadkość występowania facelii, jest miodem dość rzadko spotykanym. Jednak najlepiej szukać go w sklepach internetowych, gdzie asortyment jest dużo bardziej szeroki, niż na lokalnym ryneczku.
Źródła:
- Godlewska M., Świsłocka R., Fizykochemiczne i przeciwdrobnoustrojowe właściwości miodów z rejonu Podlasia, Kosmos Problemy Nauk Biologicznych, 2015, 2, 347-352.
- https://www.researchgate.net/publication/315767548_NS_PRIORA_-_VISOKONEKTARNA_SORTA_FACELIJE_Phacelia_tanacetifolia_Benth
- https://pasieka24.pl/index.php/pl-pl/pasieka-czasopismo-dla-pszczelarzy/43-pasieka-4-2008/401-facelia-krolowa-rolin-miododajnych
- Basista K., Właściwości biologiczne i prozdrowotne miodu oraz jego zastosowanie jako zdrowa żywność, Gazeta Farmaceutyczna. 1230-9923. Vol. 22, nr 3 (2013), s. 26-28.
- Jagiełło J. i wsp.: Bursztynowe źródło zdrowia – zastosowanie miodu we współczesnej medycynie. Med Rodz 2018; 21(1): 64-69.
Sprawdź też: Miód rzepakowy - właściwości i zastosowanie
