Kwas hialuronowy został po raz pierwszy wyodrębniony w 1934 roku z ciała szklistego oczu bydląt. Pisano wówczas o niezwykłym polisacharydzie, który charakteryzuje się wysoką masa cząsteczkową. Nikt nie spodziewał się jednak, jak wiele istotnych funkcji pełni w organizmie i jak wielką karierę zrobi w późniejszym czasie. Dziś kwas hialuronowy kojarzy się przede wszystkim z medycyną estetyczną, ale jego zastosowanie jest znacznie szersze. Sprawdź, jak działa kwas hialuronowy?
Polecane suplementy z kwasem hialuronowym
Spis Treści
Co to jest kwas hialuronowy?
Kwas hialuronowy to naturalny i nierozgałęziony polimer należący do grupy heteropolisacharydów nazywanych glikozoaminoglikanami. W organizmie występuje w postaci soli sodowej kwasu hialuronowego, m.in. w tkance łącznej, chrząstkach, stawach, strunach głosowych, płucach ciele szklistym oraz płynach ustrojowych. Najwięcej jednak, bo ponad 50%, znajduje się go w skórze. Wraz z kolagenem stanowi bowiem kluczowy element macierzy międzykomórkowej. Dzięki temu skóra jest odpowiednio nawodniona i napięta.
Właściwości kwasu hialuronowego
Do najważniejszych właściwości kwasu hialuronowego należy jego wysoka higroskopijność. Oznacza to, że związek posiada zdolność przyciągania cząsteczek wody. Poza tym wykazuje działanie przeciwzapalne. Na co kwas hialuronowy będzie zatem pomocny? Benefitów wynikających z jego stosowania jest całkiem sporo:
- poprawia wygląd cery - redukuje zmarszczki, zwiększa napięcie skóry, wygładza ją;
- przyspiesza gojenie się ran i niewielkich skaleczeń;
- zapewnia odpowiednie smarowanie stawów, dzięki czemu pomaga zachować ich właściwą ruchomość;
- w połączeniu z siarczanem chondroityny łagodzi objawy towarzyszące chorobie refluksowej;
- uzupełnia film łzowy.
Polecane suplementy z kwasem hialuronowym
Kwas hialuronowy – jak stosować?
Bardzo dobre źródło kwasu hialuronowego, podobnie jak kwasu kaprylowego, stanowią suplementy diety. Tabletki nawilżające skórę z kwasem hialuronowym są obecnie powszechnie dostępne w sprzedaży. W zależności od dawki stosuje się je zwykle 1-2 razy dziennie przed lub w trakcie posiłku. Wewnętrzne stosowanie tego związku zalecane jest także w dolegliwościach stawowych. Brak wytycznych dotyczących doustnego stosowania kwasu hialuronowego. Niektórzy producenci zalecają dzienną dawkę 200 mg, podczas gdy inni rekomendują nawet do 1000 mg dziennie.
Poza tym kwas hialuronowy może być aplikowany zewnętrznie w formie odpowiednich preparatów kosmetycznych. Występuje w postaci płynnej np. jako serum lub w składzie bardziej złożonych receptur, m.in. kremów.
Odrębnym sposobem stosowania kwasu hialuronowego są zastrzyki. Taka forma wykorzystywana jest w medycynie estetycznej. Ostrzykiwanie twarzy kwasem hialuronowym należy do popularniejszych metod przywracających skórze młodzieńczy wygląd. Z kolei dostawowe iniekcje tym preparatem znalazły zastosowanie w łagodzeniu objawów choroby zwyrodnieniowej stawów oraz artretyzmu.
Kwas hialuronowy na skórę
Wysokie stężenie kwasu hialuronowego występującego naturalnie w skórze warunkuje jej młodzieńczy wygląd. Związek ten sprawia, że cera jest gładka, odpowiednio napięta i przede wszystkim nawodniona. Niestety wraz z wiekiem stężenie kwasu hialuronowego w skórze maleje, co manifestuje się m.in. pojawianiem zmarszczek, utratą jędrności i widocznymi oznakami starzenia. Cera staje się bardziej sucha i wymagająca w pielęgnacji.
Liczne badania potwierdzają, że zastosowanie kwasu hialuronowego w kosmetyce jest jak najbardziej uzasadnione. Jego działanie nawilżające na skórę uznawane jest za niezwykle skuteczne, stąd związek ten stanowi powszechny składników kosmetyków, głównie kremów i balsamów, o działaniu nawilżającym, ale i przeciwstarzeniowym. Często łączy się go z działającymi przeciwutleniająco ekstraktami roślinnymi, np. z miłorzębu japońskiego czy też mniszka lekarskiego.
Kwas hialuronowy na twarz
Działanie kwasu hialuronowego na skórę wykorzystywane jest z powodzeniem od lat 80. XX wieku. Jest on jedną z popularniejszych substancji wypełniających, stosowanych w medycynie estetycznej w postaci podskórnych iniekcji. W zależności od postaci w jakiej występuje kwas hialuronowy stosuje się go do różnych zabiegów m.in. mezoterapii i rewitalizacji skóry. Związek ten występuje bowiem w formie usieciowionej, częściowo usieciowionej oraz nieusieciowionej. Charakteryzuje je różna gęstość oraz zdolność wiązania wody. Działanie kosmetyczne nieusieciowanego kwasu hialuronowego wiąże się przede wszystkim z nawilżaniem skóry, stąd stosuje się go jako składnik preparatów aplikowanych zewnętrznie. Z kolei kwas usieciowiony wykorzystywany jest jako wypełniacz w modelowaniu owalu twarzy.
Kwas hialuronowy na stawy
Zastosowanie kwasu hialuronowego w dolegliwościach stawowych zyskało ogromną sławę. Kwas hialuronowy stanowi podstawowy składnik mazi stawowej, która działa niczym amortyzator. Prawidłowa ilość kwasu hialuronowego w stawach zapewnia im odpowiednią ruchomość, ale to nie wszystko. Odgrywa on także ważną rolę w zmniejszaniu zapalenia stawów i bólu spowodowanego urazem lub zwyrodnieniem tkanek.
Leczenie stawów kwasem hialuronowym, najczęściej w połączeniu z kolagenem i siarczanem chondroityny, rekomendowane jest w szczególności u osób starszych. W tej grupie wiekowej warto ponadto pamiętać o regularnej podaży omega-3, które wg badań mogą zmniejszać ryzyko rozwoju chorób reumatoidalnych u osób szczególnie predysponowanych.
Kwas hialuronowy tabletki - skutki uboczne
Ze względu na brak badań niewiele wiadomo na temat długoterminowego bezpieczeństwa suplementów kwasu hialuronowego. Jednak przegląd badań opublikowanych w 2016 roku na łamach Nutrition Journal wykazał, że na podstawie kilkunastu analizowanych doniesień naukowych nie zgłoszono żadnych znaczących skutków ubocznych. Nie oznacza to jednak, że nie mogą one występować. Po wstrzyknięciu, kwas hialuronowy może sporadycznie powodować bóle głowy, zawroty głowy, swędzenie, mrowienie lub obrzęk. W rzadkich przypadkach kwas hialuronowy może wywoływać alergie.
Pojedyncze badania sugerują, że należy unikać doustnej suplementacji kwasu hialuronowego u osób po przebytej chorobie nowotworowej. Według badania przeprowadzonego w 2015 roku w Clinical Drug Investigation, związek może promować wzrost komórek i teoretycznie zwiększać ryzyko nawrotu raka.
Bezpieczeństwo suplementów kwasu hialuronowego u kobiet w ciąży lub matek karmiących nie zostało ustalone. W związku z tym nie zaleca się jego stosowania, podobnie jak suplementów L-argininy i L-tryptofanu przez ciężarne oraz w okresie karmienia piersią.
Bibliografia:
- https://www.agriculturejournals.cz/publicFiles/02029.pdf
- http://drstyczen.pl/upload/drstyczen/kwas_hialuronowy_pharmarep_przemyslaw_styczen.pdf
- https://www.akademiamedycyny.pl/wp-content/uploads/2016/05/201402_Farmacja_004.pdf
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4729158/
- https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs40261-015-0339-x
dr n. farm. Paulina Znajdek-Awiżeń Absolwentka Wydziału Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
iZielnik.pl
Członek Sekcji Fitoterapii Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Prowadzi wykłady, kursy, szkolenia oraz warsztaty z zakresu leku roślinnego, towaroznawstwa zielarskiego oraz wykorzystania roślin w profilaktyce i leczeniu różnych dolegliwości. Wykładowca Instytutu Zielarstwa Polskiego i Terapii Naturalnych. Autorka i współautorka prac o charakterze naukowym i popularnonaukowym, opublikowanych w czasopismach krajowych i zagranicznych.
