-p.webp)
W ciągu ostatnich dwóch dekad popyt na korzeń maca znacząco wzrósł na całym świecie poprzez intensywną marketingową promocję tego surowca. Zainteresowanie to sprawiło, że maca stała się jednym w flagowych produktów eksportowych Peru, sprzedawanym w postaci proszku, tabletek, kapsułek oraz ekstraktów. Obecnie bez problemu odnaleźć je można w sklepach z suplementami i zdrową żywności, warto więc przyjrzeć się, jakie cenne właściwości maca posiada.
Polecane suplementy z korzeniem maca
Spis Treści
Co to jest maca?
Maca jest dwuletnią rośliną należącą do rodziny kapustowatych (Brassicaceae). Jej łacińska nazwa to Lepidium meyenii Walpers. Używana jest od 1843 roku i pochodzi od niemieckiego botanika Gerharda Walpersa, który zdeponował pierwszy holotyp tej rośliny. Maca peruwiańska występuje naturalnie na wysokości 3800- 4500 metrów w Andach Środkowych, na terenie Peru. W żywieniu oraz suplementacji wykorzystuje się najczęściej korzeń maca sproszkowany lub w tabletkach.
Maca - skład
Wysuszony korzeń maca charakteryzuje się wysoką zawartością węglowodanów, w tym cennego błonnika pokarmowego, którego spore ilości odnajdziemy także w jagodach goji. Poza tym pieprzyca peruwiańska, bo to inna nazwa maca, stanowi bogactwo aminokwasów (zawiera ich aż 20) oraz zdrowych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), antyoksydantów, w tym steroli roślinnych i glukozynolanów. Posiada też sporo mikro-i makroelementów, w tym żelazo, wapń, miedź, cynk i potas oraz witaminy (B1, B2, C, E).
Proszek maca
Korzeń maca w proszku to najpopularniejsza forma dostępna na rynku. Jest ona niezwykle wygodna, ponieważ dzięki takiej formule można stosować go na wiele różnych sposobów, np. jako dodatek do koktajli, soku, wody, jogurtu, kefiru, przecieru lub innych potraw. Średnia cena maca w proszku waha się w granicach od 15 do 50 zł, w zależności od wielkości opakowania.
Polecane suplementy z korzeniem maca
Maca tabletki
Tabletki maca mogą stanowić alternatywę dla osób, które preferują właśnie taką formę przyjmowania suplementów diety. Zwykle zawierają one ekstrakt z surowca lub po prostu surowiec w formie sproszkowanej, zamknięty np. w kapsułkach. Cena tabletek z korzenia maca wynosi zazwyczaj od 15 do 40 zł.
Korzeń maca – właściwości
Korzeń maca prezentuje silne właściwości adaptogenne. Dodaje energii, zwiększa wytrzymałość i odporność na stres. Pozwala na efektywniejszą pracę umysłową oraz fizyczną. Jest powszechnie uznawany za superfood, z właściwości którego czerpią m.in. sportowcy. Suplementacja maca podnosi bowiem wydolność, a w połączeniu z suplementacją koenzymem Q10, może przynosić zauważalne korzyści u osób intensywnie zażywających sportu.
Maca a libido i funkcje rozrodcze
W tym zakresie właściwości lecznicze maca są już całkiem dobrze poznane. Już dawno temu roślinę uznawano za afrodyzjak. Okazało się, że całkiem słusznie. Wiadomo, że surowiec wpływa na funkcje seksualne i podnosi libido, zarówno u płci męskiej, jak i żeńskiej. Przeprowadzono m.in. badania, z których wynika, że maca dla mężczyzn może być szczególnie pomocna w przypadku problemów z erekcją, ale nie tylko. Wykazano, że korzeń maca wpływa na poprawę jakości plemników, poprzez zwiększanie ich ruchliwości oraz ogólnej ich liczby. U kobiet zaś korzystnie oddziałuje na proces owulacji.
Surowiec wykorzystuje się też jako remedium na bolesne miesiączki i objawy towarzyszące menopauzie, w łagodzeniu których wykorzystać warto również estrogenne właściwości koniczyny czerwonej.
Maca – działanie przeciwutleniające
Właściwości zdrowotne maca są silnie skorelowane z aktywnością antyoksydacyjną i przeciwzapalną. Maca chroni komórki przed uszkodzeniami wynikającymi z nagromadzenia wolnych rodników i, podobnie jak kurkumina, może być wykorzystywana w profilaktyce rozwoju chorób neurodegeneracyjnych oraz nowotworowych, m.in. raka jelita grubego, białaczki szpikowej czy raka wątroby, co potwierdziły badania wykonane na ludzkich liniach komórek nowotworowych.
Maca – wpływ na kości
Działanie maca obejmuje także kości, jak się bowiem okazuje ten ‘’superfood” może wpływać na proliferację i różnicowanie się komórek kostnych. Wprawdzie badania w tym kierunku prowadzono przede wszystkim na zwierzętach, ale uznaje się że korzeń maca może być pomocny w zapobieganiu rozwoju osteoporozy. Chcąc zapewnić kompleksową ochronę dla układu ruchu warto także wzmocnić stawy i stosować preparaty glukozaminy.
Maca – aktywność neuroprotekcyjna
Wymieniając właściwości lecznicze korzenia maca, nie sposób pominąć jego wpływu na układ nerwowy, a w szczególności mózg. W końcu, jak już wspomniano wcześniej, to silny adaptogen. Maca wpływa na koncentrację i poprawę funkcji poznawczych. Jej regularne zażywanie skutkuje zwiększeniem tempa nauki. Poza tym, badania przeprowadzone na grupie kobiet po menopauzie, cierpiących z powodu depresji wykazały, że korzeń maca wpływa u nich na poprawę nastroju. Gdy depresji towarzyszą dodatkowo lęki i niepokój, pomocnym suplementem może okazać się GABA.
Maca – zastosowanie
Zastosowanie korzenia maca obejmuje:
- stany wyczerpania fizycznego i psychicznego;
- spadek koncentracji;
- obniżenie libido;
- anemię;
- ogólne osłabienie;
- spadek odporności;
- spadek nastroju.
Z uwagi na wysokie wartości odżywcze korzeń maca to także składnik rekomendowany w codziennej diecie, zapewniający odpowiednią ilość węglowodanów, cennych aminokwasów oraz niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT).
Korzeń maca a tarczyca
Korzeń maca a niedoczynność tarczycy – oto jest pytanie! Dlaczego? Otóż maca, tak jak inne rośliny z rodziny kapustowatych może oddziaływać na tarczycę negatywnie. Teoretycznie powinny uważać na niego osoby cierpiące z powodu niedoczynności tarczycy, ponieważ zawarte w korzeniu maca goitrogeny zaburzają wchłanianie jodu i uznawane są za czynnik wolotwórczy. Z drugiej zaś strony to surowiec bogaty w jod, mogący wspierać pracę tego organu. Wiele zależy tutaj od stosowanej dawki oraz indywidualnych predyspozycji, jednak stosowanie korzenia maca przy chorobach tarczycy, warto poprzedzić konsultacją z lekarzem.
Maca na odchudzanie
Suplementacja stanowi ważny element w trakcie odchudzania. Dobór właściwych suplementów może bowiem znacząco wspomóc ten proces. Maca dla kobiet i mężczyzn chcących zgubić nadprogramowe kilogramy może okazać się bardzo przydatna, co wynika z kilku czynników. Po pierwsze korzeń maca reguluje poziom cukru we krwi. Po drugie dodaje energii i umożliwia regularną aktywność fizyczną, a po trzecie obniża poziom hormonu adenokortykotropowego, którego wysokie stężenia wpływają na przyrost wagi.
Maca – dawkowanie
Dawkowanie korzenia maca nie jest ściśle określone. Zwykle jest to jedna łyżeczka dodawana, np. do jogurtu lub koktajlu, choć dzienna rekomendowana dawka może wynosić od 1 do 5 gramów na dzień. Wszystko uzależnione jest od preparatu i wskazań producenta oraz potrzeb, a także celu w jakim dany środek ma być stosowany. Ponadto zaleca się, aby raz na 2-3 miesiące wprowadzić przerwę od stosowania maca.
Korzeń maca – przeciwskazania
Jeśli chodzi o przeciwwskazania do stosowania maca, to zwykle podkreśla się konieczność zachowania ostrożności przez osoby z niedoczynnością tarczycy, o czym wspomniano już wyżej. Nie zaleca się stosowania korzenia maca w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u dzieci, z uwagi na brak odpowiednich badań w tym kierunku. Pewną dozę ostrożności powinny zachować także osoby cierpiące z powodu nadciśnienia. W ich przypadku może bowiem dochodzić do wzrostu ciśnienia i obniżenia skuteczności stosowanych leków.
Korzeń maca- skutki uboczne
Działania uboczne maca są raczej rzadko spotykane. Surowiec uznawany jest powszechnie za bezpieczny, choć zakres badań prowadzonych pod tym kątem jest raczej ubogi. Niekiedy wspomina się o możliwości podnoszenia ciśnienia, bezsenności i nadpobudliwości, jednak głównie gdy stosuje się maca w zbyt dużych dawkach.
Bibliografia:
- Grdeń M, Gramza-Michałowska A. Maca (lepidium meyenii) – właściwości prozdrowotne. Nauka Przyr. Technol., 11, 1, 33–44. http://dx.doi.org/10.17306/J.NPT.00188
- http://www.czytelniamedyczna.pl/2470,maca-zywnosc-energetyzujaca-czy-lek.html
- https://www.researchgate.net/publication/338669438
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6337782/
dr n. farm. Paulina Znajdek-Awiżeń Absolwentka Wydziału Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
iZielnik.pl
Członek Sekcji Fitoterapii Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Prowadzi wykłady, kursy, szkolenia oraz warsztaty z zakresu leku roślinnego, towaroznawstwa zielarskiego oraz wykorzystania roślin w profilaktyce i leczeniu różnych dolegliwości. Wykładowca Instytutu Zielarstwa Polskiego i Terapii Naturalnych. Autorka i współautorka prac o charakterze naukowym i popularnonaukowym, opublikowanych w czasopismach krajowych i zagranicznych.
