Zioła na przeziębienie stanowią bardzo ważną kategorię leków wykorzystywanych w łagodzeniu dolegliwości takich jak katar, kaszel, gorączka i stany zapalne gardła. Stosuje się je u dorosłych oraz dzieci jako preparaty samodzielne lub uzupełniające terapię lekami syntetycznymi. Sprawdź po jakie zioła na przeziębienie warto sięgać?
Polecane zioła na przeziębienie
Spis Treści
Zioła na katar
Obok bólu gardła, katar jest jednym z najwcześniejszych symptomów rozwijającego się przeziębienia. Zwykle zaczyna się od uczucia zatkania nosa, po czym stopniowo dochodzi do spływania wydzieliny. Popularne, syntetyczne preparaty udrażniające nos mogą być bezpiecznie stosowane przez 5-7 dni. W zastępstwie sięgać warto po środki roślinne. Tak więc, jakie zioła na katar i w jakiej formie sprawdzą się najlepiej?
Przede wszystkim będą to surowce olejkowe, z których w warunkach domowych przygotujemy tradycyjne, znane od pokoleń inhalacje. Zioła na przeziębienie i katar, które najczęściej wykorzystuje się do ich sporządzenia to tymianek, szałwia, goździki, mięta, rumianek i rozmaryn. Zastosowanie znajdują także czyste olejki eteryczne: olejek eukaliptusowy, olejek goździkowy lub olejek z drzewa herbacianego.
Prowadzenie inhalacji nie jest skomplikowane i polega na wdychaniu oparów gorących, świeżo sporządzonych wyciągów ze wspomnianych ziół lub olejków bezpośrednio wkroplonych do gorącej wody. Zabieg ten przynosi natychmiastową ulgę w katarze, udrażnia i ułatwia oddychanie, jest też znakomitym sposobem na odkażenie powietrza w pomieszczeniu. Poza tym surowce olejkowe wykorzystywane są także jako zioła na poprawę krążenia. Stosowane zewnętrznie pobudzają miejscowe ukrwienie i działają rozgrzewająco. Podczas trwania infekcji wirusowych i bakteryjnych stosować je można jako zioła do kąpieli na przeziębienie.
Dodatkowo, jeśli borykamy się z zapaleniem zatok, pomocne będą mieszanki ziołowe na przeziębienie o działaniu sekretolitycznym, które wykazują działanie upłynniające i rozrzedzające wydzielinę. W ich składzie odnaleźć można np. ziele werbeny, kwiat bzu czarnego, korzeń goryczki, kwiaty pierwiosnka i ziele szczawiu. Podczas stosowania ziół o działaniu sekretolitycznym należy pamiętać o przyjmowaniu odpowiedniej ilości płynów po to, aby usprawnić ich działanie.
Polecane zioła na przeziębienie
Zioła na przeziębienie i grypę
Popularnym ziołem na przeziębienie i grypę jest bez czarny. Wyciągi z owoców bzu czarnego zawierają duże ilości antocyjanów o działaniu przeciwutleniającym, kwasy organiczne, a także witaminy: A, C i B6. Badania dowodzą , że ekstrakty z surowca wykazują zdolność pobudzania aktywności układu odpornościowego w momencie występowania stanu zapalnego i są powszechnie stosowane jako środek o działaniu immunostymulującym. Z kolei wyciągi z kwiatów bzu czarnego, bogate we flawonoidy, od dawna wykorzystuje się tradycyjne w przebiegu infekcji jako środek o działaniu wykrztuśnym, przeciwzapalnym i delikatnie przeciwgorączkowym.
W łagodzeniu gorączki podczas przeziębienia i grypy sprawdzą się także działające napotnie kwiatostany z lipy lub wykazujące aktywność przeciwgorączkową, przeciwbólową i przeciwzapalną wyciągi z kory wierzby i ziela wiązówki błotnej. Zarówno wierzba jak i wiązówka zawierają w swoim składzie pochodne salicylowe, stąd mogą być stosowane wyłącznie u osób dorosłych.
Zioła dobre na przeziębienie to także te o działaniu witaminizującym, np. owoce czarnej porzeczki, owoce malin i owoce aronii, która dodatkowo zalicza się do ziół na obniżenie ciśnienia. W formie soków stanowią one doskonały dodatek do rozgrzewających herbatek ziołowych na przeziębienie.
Zioła na przeziębienie w ciąży, które można bezpiecznie stosować to m.in. czarna porzeczka, imbir i czosnek. Ten ostatni jednak powinien być zażywany z umiarem, bowiem w nadmiernych ilościach może powodować podrażnienia żołądka i wzdęcia.
Zioła na przeziębienie i kaszel
Kaszel towarzyszący przeziębieniu w początkowym stadium bywa zwykle suchy, czyli bezproduktywny. W łagodzeniu tego rodzaju kaszlu zaleca się stosowanie roślinnych preparatów o działaniu osłaniającym, łagodzącym i nawilżającym górny odcinek dróg oddechowych. Zawarte w nich śluzy zmniejszają podrażnienie receptorów kaszlowych i tym samym osłabiają odruch kaszlu. Do surowców o takim działaniu należą korzeń i liść prawoślazu lekarskiego, liść babki lancetowatej, liść podbiału, porost islandzki, a także kwiaty malwy czarnej. Malwa doskonale sprawdza się jako zioła na menopauzę jednak ze względu na działanie estrogenne nie zaleca się jej stosowania w okresie ciąży i laktacji.
Z kolei zioła na kaszel mokry, który pojawia się w drugiej fazie choroby to przede wszystkim rośliny wykazujące działanie wykrztuśne, bogate w związki saponinowe lub olejki eteryczne: bluszcz, anyż, dziewanna, pierwiosnek, macierzanka i lukrecja, zaliczana do ziół na libido. Jedną z popularniejszych roślin na kaszel produktywny, stosowaną od pokoleń jest tymianek. Niezwykle cenny w przeziębieniu, także ze względu na działanie odkażające, a ponadto wykorzystywany jako jedno z ziół na pasożyty. Większość z dostępnych w aptekach roślinnych preparatów na kaszel ma postać syropów, choć można z nich przyrządzać także napary.
Zioła dla dzieci na przeziębienie
Herbaty ziołowe na przeziębienie stosowane mogą być także u dzieci. U najmłodszych, od pierwszych dni życia wskazane są delikatne napary z rumianku o działaniu przeciwzapalnym, ale także rozkurczającym, przez co znajdują zastosowanie w łagodzeniu kolek u niemowląt. Rumianek to także jedno z cenniejszych ziół na problemy skórne, o ile nie wywołuje uczulenia.
U dzieci w wieku przedszkolnym w szczególności sprawdzą się napary z kwiatów lipy oraz owoców malin. Ich stosowanie w trakcie przeziębienia łagodzi kaszel, a także obniża gorączkę. Cenionym preparatem, jest ponadto syrop z cebuli, który z łatwością wykonamy w warunkach domowych. Stanowi on skuteczne remedium na kaszel, a zawarte w cebuli związki siarki działają antyseptycznie.
Warto także wspomnieć, że zioła na kaszel i katar u dzieci wykorzystywane są na szeroką skalę w produkcji syropów o kompleksowym działaniu, łagodzącym objawy towarzyszące przeziębieniu. W składzie tego rodzaju preparatów odnajdziemy m.in. wyciągi z ziela werbeny i pelargonii afrykańskiej, owoców bzu czarnego, aceroli, czy też ekstrakty z kwiatów dziewanny.
Bibliografia:
- Zielińska Pisklak M., Szeleszczuk L. Bez czarny (Sambucus nigra) domowy sposób nie tylko na grypę i przeziębienie. Lek w Polsce, 2013;6-7:1-4.
- Matławska I. Farmakognozja. Podręcznik dla studentów farmacji. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, 2008.
- Szumny D i wsp. Leki roślinne stosowane w chorobach układu oddechowego. Dent. Med. Probl. 2007, 44, 4, 507–515.
dr n. farm. Paulina Znajdek-Awiżeń Absolwentka Wydziału Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
iZielnik.pl
Członek Sekcji Fitoterapii Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Prowadzi wykłady, kursy, szkolenia oraz warsztaty z zakresu leku roślinnego, towaroznawstwa zielarskiego oraz wykorzystania roślin w profilaktyce i leczeniu różnych dolegliwości. Wykładowca Instytutu Zielarstwa Polskiego i Terapii Naturalnych. Autorka i współautorka prac o charakterze naukowym i popularnonaukowym, opublikowanych w czasopismach krajowych i zagranicznych.
