Dolegliwości tarczycy dotyczą bardzo dużej liczby osób. Najczęściej dotykają kobiet, choć chorują na nie także mężczyźni. Odpowiednio dobrane leczenie musi zostać poprzedzone szczegółową diagnostyką w oparciu o różne badania. Terapia chorób tarczycy polega przede wszystkim na przyjmowaniu syntetycznych preparatów. Zaleca się także modyfikację diety, a często również naturalne suplementy na tarczycę. Więcej informacji na ten temat, znajdziesz w poniższym tekście.
Polecane suplementy na tarczycę
Spis Treści
Jakie suplementy na niedoczynność tarczycy
Najpowszechniej diagnozowanym schorzeniem gruczołu tarczowego jest niedoczynność. Dolegliwość ta polega na obniżonej, niedostatecznej produkcji hormonów tarczycowych (FT3 i FT4). Wskutek tego, chory może obserwować rozmaite symptomy.
Najbardziej typowe objawy niedoczynności tarczycy to m.in. nieuzasadnione przybieranie na wadze, problemy z koncentracją, senność, przewlekłe uczucie zmęczenia, pogorszenie kondycji włosów, skóry oraz paznokci.
Konwencjonalne leczenie polega przede wszystkim na stałym przyjmowaniu odpowiednio dobranej dawki syntetycznego hormonu tarczycy – tyroksyny. Terapię można ponadto wspomagać dobrej jakości suplementami na niedoczynność tarczycy.
Należą do nim m.in. określone związki mineralne. Szczególna uwagę przywiązuje się do zażywania selenu oraz cynku. Badania naukowe wskazują, że niedobór selenu bardzo często powiązany jest z niedoczynnością tarczycy oraz chorobą Hashimoto. Minerał ten odgrywa bowiem istotną rolę w syntezie hormonów tarczycowych oraz przekształcaniu tyroksyny (FT4) to trójjodotyroniny (FT3) (tzw. konwersja). Podkreśla się jednak, że suplementacja selenu ma przede wszystkim znacznie jeśli chodzi o pacjentów, u których występuje niedobór tego pierwiastka.
A co z jodem? Czy należy zażywać go przy niedoczynności tarczycy, czy jednak lepiej nie? Suplementacja jodu w tym schorzeniu jest bardzo często zalecana przez samych lekarzy. Zdarza się, że przepisują oni także dostępne na receptę preparaty jodku potasu, które zarejestrowane są jako leki.
Należy jednak podkreślić, że jeśli zamierzamy sięgać po naturalne suplementy na tarczycę zawierające w składzie jod (np. kelp), najlepiej skonsultować się z endokrynologiem. Nie każdy pacjent zdaje sobie sprawę z faktu, że np. w chorobie Hashimoto, która jest schorzeniem autoimmunologicznym, dodatkowa podaż jodu może powodować zaostrzenie choroby.
Skoro mowa o minerałach, warto także wspomnieć o witaminie D i długołańcuchowych nienasyconych kwasach tłuszczowych omega-3. Ich suplementację zaleca się każdemu, również chorym z niedoczynnością tarczycy.
A co z wyciągami roślinnymi? Jakie zioła na tarczycę przy niedoczynności mogą wspomóc leczenie? Poza wspomnianym już kelpem (morszczyn pęcherzykowaty), także inne wodorosty z grupy brunatnic zawierają spore dawki jodu, więc będą mogą wywierać prozdrowotny wpływ na chorych z niedoczynnością.
Polecane suplementy z jodem
Innym surowcem, o którym często wspomina się w kontekście tego schorzenia jest ashwagandha, czyli witania ospała. Roślina ta to popularny adaptogen, który może wywierać regulacyjny wpływ na wiele procesów zachodzących w ustroju, także syntezę hormonów tarczycy, na co wskazują niektóre z badań.
Warto ponadto sięgać po gotowe mieszanki ziołowe do sporządzania naparów oraz odwarów, zawierające w składzie surowce działające przeciwzapalnie, a także bogate w krzemionkę (np. lukrecja, przetacznik, poziewnik, skrzyp).
Pewnym rozwiązaniem mogą być także suplementy na odchudzanie przy niedoczynności tarczycy. Należy jednak pamiętać, że dopóki poprawie nie ulegną funkcje gruczołu tarczowego, stosowanie tego rodzaju środków może nie mieć większego znaczenia. Nadprogramowe kilogramy, które są jednym ze skutków niedoczynności tarczycy, zwykle zaczynają znikać w toku leczenia (o ile przyczyną nadwagi nie są inne dolegliwości, jak np. insulinooporność).
Istnieją ponadto badania, które wskazują, że osoby z niedoczynnością tarczycy mogą odnieść korzyści ze stosowania odpowiednio dobranej probiotykoterapii. Dotyczy to w szczególności osób z chorobą Hashimoto, ale i pacjentów z niedoborami. Jak bowiem wiadomo osłabiona przyswajalność witamin i minerałów (np. żelaza) bardzo często jest wynikiem zaburzeń wchłaniania na skutek słabej kondycji jelit (stany zapalne, nieszczelność).
Suplementy diety na nadczynność tarczycy
W przypadku nadczynności tarczycy wybór suplementów diety nie jest już tak szeroki jak przy niedoczynności. Czym jednak charakteryzuje się to schorzenie? Objawy nadczynności tarczycy to m.in. nadmierna utrata wagi (mimo zwiększonego apetytu), pobudliwość nerwowa, szybka męczliwość i osłabienie mięśni, biegunki.
Suplementy i zioła na tarczycę przy nadczynności mogą być stosowane po konsultacji z lekarzem. Jeśli chodzi o preparaty roślinne, to najczęściej wykorzystywane są te na bazie karbieńca pospolitego, np. nalewki. Często pojawia się także informacja, że ziołem pomocnym w łagodzeniu objawów nadczynności tarczycy jest melisa lekarska. Wprawdzie brak szczegółowych doniesień na temat jej skuteczności w tym zakresie, ale niektóre z badań sugerują, że zawarte w wyciągach z melisy lekarskiej związki mogą mieć regulacyjny wpływ na produkcję hormonów tarczycy. Ponad wszelką wątpliwość jednak, surowiec ten będzie pomocny w łagodzeniu nadmiernej pobudliwości nerwowej, która jest jednym z objawów nadczynności tarczycy.
Poza melisą można zażywać także inne zioła o działaniu wyciszającym, jak np. kozłek lekarski, lawenda lekarska, chmiel zwyczajny czy passiflora.
Nie należy natomiast sięgać po suplementy na tarczycę z jodem, dlatego też np. kelp jest przeciwwskazany do stosowania przez chorych na nadczynność gruczołu tarczowego. Z tego samego względu zaleca się także ograniczenie w codziennym jadłospisie soli jodowanej, ryb morskich oraz alg. Jeśli zastanawiasz się jakie suplementy brać przy nadczynności tarczycy, raczej nie powinieneś przyjmować także ashwagandhy.
Dane piśmiennictwa sugerują ponadto, że u pacjentów z nadczynnością tarczycy witaminy o działaniu antyoksydacyjnym (w tym witamina A i E) mogą zmniejszać nasilenie objawów klinicznych, zaś stosowanie witaminy D może korzystnie wpływać na stan kośćca w tej grupie chorych.
Bibliografia:
- Sworczak K, Wiśniewski P. The role of vitamins in the prevention and treatment of thyroid disorders. Endokrynologia Polska 2011; 62(4):340–344.
- Łyszczek M. Suplementy od A do Z. Publicat 2022, Poznań.
dr n. farm. Paulina Znajdek-Awiżeń Absolwentka Wydziału Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
iZielnik.pl
Członek Sekcji Fitoterapii Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Prowadzi wykłady, kursy, szkolenia oraz warsztaty z zakresu leku roślinnego, towaroznawstwa zielarskiego oraz wykorzystania roślin w profilaktyce i leczeniu różnych dolegliwości. Wykładowca Instytutu Zielarstwa Polskiego i Terapii Naturalnych. Autorka i współautorka prac o charakterze naukowym i popularnonaukowym, opublikowanych w czasopismach krajowych i zagranicznych.
