
Odkrycie niespełna sto lat temu pierwszych antybiotyków było początkiem ogromnego przełomu w medycynie. Dzięki nim śmiertelne dotąd choroby, jak zapalenie płuc czy chociażby zakażenia pooperacyjne, można było zacząć skutecznie leczyć. Poza bakteriami wywołującymi różne schorzenia, antybiotyki niszczą jednak także naturalną mikroflorę jelit, dlatego dziś jesteśmy świadomi konieczności jednoczesnego stosowania probiotyków w trakcie antybiotykoterapii. Jak jednak brać probiotyk z antybiotykiem by uzyskać najlepsze efekty? Sprawdź!
Polecane probiotyki
Autorka:
dr n. farm. Paulina Znajdek-Awiżeń
iZielnik.pl
Spis Treści
Jaki probiotyk przy antybiotyku?
Na samym początku warto odpowiedzieć sobie na pytanie kiedy brać probiotyk przy antybiotyku i jaki najlepiej wybrać? W zasadzie podczas każdej antybiotykoterapii zaleca się stosowanie preparatów probiotycznych. Choć wiele osób rezygnuje z nich na rzecz naturalnych probiotyków, jak np. fermentowane produkty mleczne (kefiry, jogurty, zsiadłe mleko), te mogą okazać się niewystarczające. Okazuje się bowiem, że powrót mikroflory jelitowej do stanu sprzed leczenia może trwać od kilku miesięcy do nawet dwóch lat! Dobór probiotyku podczas antybiotykoterapii nie powinien zatem być przypadkowy.
Zdecydowanie najlepiej, kiedy jest on lekiem, a także zawiera właściwą dawkę bakterii podaną w jednostkach tworzących kolonię, czyli CFU (ang. colony-forming unit). Jak wskazują badania szczególnie pożyteczne podczas antybiotykoterapii szczepy bakterii probiotycznych to Lactobacillus rhamnosus GG oraz należące do drożdżaków Saccharomyces boulardii,. Ich skuteczność została potwierdzona klinicznie.
Ponieważ zażywanie leków przeciwbakteryjnych bardzo często wiąże się z występowaniem biegunki, probiotyk przy antybiotyku dla dorosłych oraz dla dzieci ma przede wszystkim za zadanie jej zapobiegać. Prawdopodobieństwo wystąpienia powikłania jest tym większe, im dłużej trwa antybiotykoterapia i im szersze spektrum działania posiada dany lek. Udowodniono, że w zależności od tego, jaki probiotyk przy antybiotyku będzie zażywany, może on zmniejszać ryzyko wystąpienia biegunki nawet o ponad 40%. Badania potwierdzają, że najskuteczniejsze w tym względzie są drożdżaki Saccharomyces boulardii, które na rynku funkcjonują w formie kapsułek lub proszku do sporządzania zawiesiny doustnej.
Polecane probiotyki
Probiotyk przed czy po antybiotyku?
Kolejna wątpliwość, z jaką zwykle borykają się chorzy podczas antybiotykoterapii, to czas zażywania leków osłonowych. Pytanie o to, kiedy podawać probiotyk - przed czy po antybiotyku, jest jednym z częstszych. Skoro antybiotyki niszczą zarówno drobnoustroje chorobotwórcze, jak i pożyteczne dla naszych jelit bakterie, logicznym wydaje się stosowanie probiotyku z zachowaniem określonego odstępu.
W aptece zwykle możemy usłyszeć informację, że czas ten powinien wynosić ok. 1-2 godziny przed lub po antybiotyku. Niektóre preparaty probiotyczne mogą jednak być stosowane jednocześnie z antybiotykiem, ponieważ posiadają udowodnioną antybiotykooporność. Będą to probiotyki dla dzieci i dorosłych zawierające wspomniane już drożdżaki Saccharomyces boulardii, oporne względem większości dostępnych leków przeciwbakteryjnych.
Osobną kwestią pozostaje zależność pomiędzy przyjmowaniem probiotyków i posiłków. Pojawia się więc pytanie: probiotyk przed czy po jedzeniu? To równie ważne, ponieważ bakteriom zawartym w probiotykach nie sprzyja kwasowe środowisko. Ich zażywanie na pusty żołądek, w którym pH jest wysokie, może niestety osłabiać skuteczność działania. Dane literaturowe zaznaczają, że zdecydowanie korzystniej przyjmować omawiane preparaty podczas posiłku, który stanowi swego rodzaju bufor ochronny przed uszkadzającym działaniem soku żołądkowego. Jeszcze korzystniejsze efekty uzyskamy, jeśli podczas posiłku w trakcie którego przyjmujemy probiotyk, znajdzie się choć niewielka ilość tłuszczu.
Jak długo brać probiotyk po antybiotyku?
Odbudowa mikroflory jelitowej po zakończonej antybiotykoterapii to długotrwały proces i warto zadbać o jego odpowiedni przebieg. W końcu większość naszej odporności pochodzi właśnie z jelit. Poza tym badania dowodzą, że antybiotyki mogą negatywnie oddziaływać na zawartość składników mineralnych i witamin, których synteza zachodzi w jelicie przy udziale mikrobioty, np. witamin z grupy B (B1, B6, B12) i witaminy K. W związku z tym rekomenduje się zażywanie preparatów probiotycznych przez okres od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy po leczeniu. Wszystko uzależnione jest od czasu trwania kuracji lekiem przeciwbakteryjnym.
Stosowanie probiotyku na jelita powinno być w tym czasie regularne, bez przerw. W odbudowie „zniszczeń”, jakie zasiał w naszym organizmie antybiotyk najlepiej sprawdzą się preparaty zawierające wiele różnych szczepów bakterii.
A dlaczego tak ważnym jest ile czasu przyjmuje się probiotyk po antybiotyku? Przede wszystkim dlatego, że nieodbudowana mikrobiota to często synonim nawracających infekcji wirusowych i bakteryjnych. Może wiązać się z ogólnym osłabieniem, występowaniem zaparć, biegunek, stanów zapalnych, nieszczelnością jelit, alergiami. Aby wspomóc namnażanie „dobrych bakterii” po leczeniu antybiotykiem warto także zwrócić szczególną uwagę na dietę i wzbogacić ją o naturalne probiotyki: kiszonki, maślanki, kefiry czy jogurty lub wzbogacić organizm o odpowiednie probiotyki na jelita i zaparcia. Poza tym zaleca się włączenie do jadłospisu większych ilości produków bogatych w witaminy – warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych, które ułatwią uzupełnienie ewentualnych niedoborów powstałych w wyniku leczenia.
Jaki probiotyk w ciąży przy antybiotyku?
W okresie ciąży stosowanie antybiotyków jest możliwe, a wręcz wskazane, jeśli stan pacjentki tego wymaga. Infekcje górnych dróg oddechowych i zakażenia dolnych dróg moczowych stanowią jedne z częstszych dolegliwości o podłożu bakteryjnym, przy których wdrażana jest antybiotykoterapia u kobiet ciężarnych. Czy wówczas także brać probiotyk razem z antybiotykiem? Odpowiedź brzmi: jak najbardziej tak!
Ordynowane w trakcie ciąży antybiotyki to najczęściej aminopenicyliny oraz cefalosporyny II i III generacji. Cechuje je wysoka skuteczność, ale także stosunkowo wysokie ryzyko wystąpienia biegunki. Probiotyki, które można brać razem z antybiotykiem w ciąży to np. preparaty zawierające szczepy drożdży Saccharomyces boulardii. Osłonowe działanie zapewnią także bakterie Lactobacillus rhamnosus GG oraz Bifidobacterium lactis Bb12. Warto pamiętać, że biegunka poantybiotykowa może wystąpić zarówno podczas doustnego, jak i dożylnego podawania antybiotyku i w obu przypadkach niezbędne jest włączenie odpowiedniej probiotykoterapii.
Sprawdź również: Probiotyki na odchudzanie
Bibliografiia:
- Szajewska H. Probiotyki w gastroenterologii – aktualny stan wiedzy. Gastroenterologia Kliniczna 2015; 7(1):20-26.
- Szałek E, Kaczmarek Z, Grześkowiak E. Wykorzystanie probiotyków we współczesnej farmakoterapii pediatrycznej. Terapia i leki 2010;66(3):168-172.
- https://journals.viamedica.pl/gastroenterologia_kliniczna/article/viewFile/29303/24055
- https://www.mp.pl/gastrologia/wytyczne/168224,probiotyki-aktualny-stan-wiedzy-i-zalecenia-dla-praktyki-klinicznej
- Tompkins T, Mainville I, Arcand Y. The impact of meals on a probiotic during transit through a model of the human upper gastrointestinal tract. Benef Microbes. 2011;2(4): 295–303.
dr n. farm. Paulina Znajdek-Awiżeń Absolwentka Wydziału Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu
iZielnik.pl
Dr n. farm. Paulina Znajdek-Awiżeń, absolwentka Wydziału Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Członek Sekcji Fitoterapii Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Prowadzi wykłady, kursy, szkolenia oraz warsztaty z zakresu leku roślinnego, towaroznawstwa zielarskiego oraz wykorzystania roślin w profilaktyce i leczeniu różnych dolegliwości. Wykładowca Instytutu Zielarstwa Polskiego i Terapii Naturalnych. Autorka i współautorka prac o charakterze naukowym i popularnonaukowym, opublikowanych w czasopismach krajowych i zagranicznych.



-j.webp)

