-p.webp)
Wiele dzieci przechodzi przez etap odmawiania jedzenia. Jest to szczególnie powszechne w pierwszych kilku latach życia, w okresie przedszkolnym, a nawet i wczesnoszkolnym. Chociaż tego rodzaju zachowanie może budzić niepokój rodziców, często jest po prostu oznaką chęci okazywania niezależności w dokonywaniu wyborów żywieniowych. Czy istnieje zatem sprawdzony sposób na niejadka i czy zawsze należy zachęcać dziecko do jedzenia?
Polecana żywność dla niemowlaka
Spis Treści
Jak zachęcić niejadka do jedzenia?
Odpowiedzi na pytanie jak zachęcić dziecko do jedzenia poszukuje bardzo wielu rodziców. Nie ma chyba malucha, który na jakimś etapie swojego życia nie stawiałby oporu przed jedzeniem. Zazwyczaj jednak problem ten mija samoistnie i nie oznacza występowania jakichkolwiek zaburzeń. Jak podkreślają specjaliści z dziedziny psychologii, dziecko manifestuje w ten sposób potrzebę swojej niezależności i warto o tym pamiętać.
Oczywiście prawidłowe żywienie dziecka jest niezwykle ważne od pierwszych dni życia. Ma ogromny wpływ nie tylko na jego prawidłowy rozwój, ale i m.in. odporność. Dzięki licznym badaniom dziś już bardzo dobrze wiemy, że niewłaściwe nawyki żywieniowe w okresie dziecięcym korelują z występowaniem w późniejszym życiu wielu schorzeń, w tym cukrzycy typu II, nadciśnienia czy zespołu metabolicznego.
Co zatem zrobić aby dziecko zaczęło jeść i chętnie próbowało nowych smaków? Jak nauczyć malucha sięgania po to, co na talerzu zdrowe? Czy istnieje sprawdzony sposób na niejadka? Na te pytania nie ma prostej odpowiedzi. Zmuszanie dziecka do jedzenia zwykle nie przynosi oczekiwanych skutków. Bardzo wiele można jednak zrobić, aby stworzyć warunki sprzyjające karmieniu. Wszelkiego rodzaju działania podejmowane w tym kierunku powinny być jednak konsekwentnie przestrzegane każdego dnia.
Jeśli rozpoczynamy rozszerzanie diety niemowlaka musimy liczyć się z faktem, że to proces, który u każdego dziecka przebiega inaczej. Niektóre niemowlęta bardzo chętnie i z dużo ciekawością podchodzą do nowych smaków. Inne zachowują w tej kwestii zdecydowanie większą rezerwę. Nie jest to jednak powód do niepokoju. Stopniowe oswajanie się dziecka z jedzeniem jest całkowicie normalne. Od kiedy słoiczki dla niemowlaka zyskały na popularności, gama posiłków oferowanych w takiej właśnie formie, stała się niezwykle różnorodna i jest w czym wybierać. Dlatego też jeśli maluch w danym momencie konsekwentnie nie wykazuje zainteresowania określonym składnikiem pokarmowym, warto szukać innego smaku, który w danym momencie mu odpowiada.
Gdy naturalna kaszka, którą planujemy włączać do jadłospisu malucha nie wydaje się mu atrakcyjna smakowo, można wzbogacić ją o mus owocowy albo potarte owoce. Nie ma konieczności, abyśmy od razu sięgali po kaszki dla niemowlaka, które zawierają cukier. Wiele z nich niestety „wzbogacanych” jest o ten składnik.
W momencie kiedy dziecko jest już nieco starsze i bez trudu samodzielnie gryzie oraz świadomie wskazuje na pokarmy, które chciałoby zjeść, warto mu to umożliwić. Nawet jeśli zaplanowaliśmy dla pociechy drobiowego kotlecika z ziemniaczkami i marchewką, a ona woli to, co my mamy na talerzu, dajmy spróbować. Samodzielne eksperymentowanie ze smakami zapewnia maluchowi poczucie swobody w trakcie posiłków i wywołuje pozytywne skojarzenia.
Jak natomiast zachęcić 2-latka do jedzenia, kiedy jego świadomość w tej kwestii jest już znacznie wyższa niż w okresie niemowlęctwa? Pomocne będą oczywiście zasady dotyczące stałych pór posiłków. Uporządkowany rytm dnia małego człowieka znacząco ułatwia mu funkcjonowanie i zapewnia spokój, co też przekłada się na podejście malca do poszczególnych czynności w ciągu dnia. Z pewnością warto dbać o to, aby nie planować posiłków zbyt blisko pór spania, zarówno rano jak i wieczorem. Nakłonienie sennego, niespokojnego dziecka do siadania i jedzenia bywa nie lada wyzwaniem.
Kolejna sprawa – eliminacja stresu podczas posiłków. Zmuszanie, naciskanie lub krzyczenie na dziecko, aby jadło nie są dobrymi sposobami niejadka. Kiedy maluch się denerwuje lub zaczyna płakać, szansa na to, że zje posiłek znacząco spada.
W przypadku dzieci w wieku przedszkolnym, dobrym sposobem na zachęcenie do jedzenia może być wspólne ustalanie posiłków. W tym wieku dziecko jest w stanie jasno zakomunikować, które potrawy smakują mu bardziej, a które mniej. Oczywiście to także odpowiedni czas na tłumaczenie, dlaczego jedzenie słodkich naleśników każdego dnia nie do końca jest dobrym wyborem. Można także szukać kompromisów, które zachęcają pociechę do jedzenia, np. gdy zje talerz ulubionej zupy, otrzyma niewielką, zdrową przekąskę dla dzieci.
Polecana żywność dla niemowlaka
Jak zachęcić dziecko do samodzielnego jedzenia?
Jeśli nie wiesz jak zachęcić dziecko do samodzielnego jedzenia, poniższe rady mogą okazać się w dużym stopniu pomocne. Po pierwsze, jak już wspomniano wcześniej, zaproś dziecko do wspólnego przygotowywania posiłków, np. wieczornych kanapek. Zadbaj o to, aby szykowanie kolacji upływało w wesołej atmosferze i postaraj się wspólnie z dzieckiem urozmaicić danie tak, aby z chęcią je jadło. Formowanie z kanapek np. ulubionych postaci z bajek wcale nie musi być trudne, a często bywa bardzo pomocne w zachęcaniu pociechy do jedzenia.
Aby dziecko samodzielnie siadało do posiłków, musi czuć głód. Żaden cudowny sposób na niejadka trzylatka nie zadziała, jeśli w ciągu dnia ma nieograniczony dostęp do słodyczy lub słodkich napojów. Gdy pomiędzy głównymi posiłkami nasza pociecha zbyt często otrzymuje przekąski, nie bądźmy zdziwieni, gdy odmówi zjedzenia obiadu.
Jak karmić niejadka?
Zamiast zbyt intensywnie zastanawiać się jak nakłonić dziecko do jedzenia, warto przyjrzeć się z boku codziennemu karmieniu malucha. Być może popełniamy w tej kwestii oczywiste błędy, z których nie zdajemy sobie sprawy. Poniżej kilka istotnych wskazówek, które mogą pomóc w karmieniu niejadka:
- zadbaj o stałe pory posiłków;
- spraw by jedzenie odbywało się w spokojnej atmosferze, z dala od telewizora i innych mediów;
- unikaj odwracania uwagi malucha w celu przemycania mu jedzenia;
- zachęcaj, ale nie zmuszaj dziecka do poznawania nowych smaków;
- zjadaj w obecności dziecka nielubiane przez niego produkty i zachwalaj ich smak;
- obserwuj reakcje dziecka na poszczególne pokarmy, zwłaszcza jeśli jesteście na etapie rozszerzania diety;
- nie oczekuj, że za każdym razem dziecko zje całą zawartość talerza, chwal za każdym razem;
- zadbaj o różnorodność posiłków;
- nie rezygnuj zbyt szybko z zachęcania dziecka do jedzenia składnika, którego aktualnie nie lubi - bardzo często okazuje się, że któraś z kolei próba przynosi zaskakująco dobre efekty;
- rozważnie podawaj przekąski pomiędzy posiłkami, w przypadku wielu dzieci ich obecność stanowi sporą przeszkodę w zjadaniu głównych posiłków dnia.
Warto pamiętać, że nawet dorośli nie jedzą wszystkiego. Każdy ma swoje preferencje. Gdy dziecko jest już w wieku szkolnym i nadal odmawia jedzenia niektórych produktów, serwujmy w ich miejsce inne. Być może przyjdzie jeszcze czas, w którym nasza pociecha zdecyduje się próbować nielubianych dotąd potraw.
Jakie badania zrobić niejadkowi?
Oczywiście może się zdarzyć, że brak chęci do jedzenia jest wynikiem pewnych zaburzeń. Pojawia się zatem pytanie jakie badania zrobić niejadkowi, zwłaszcza jeśli nie przybiera na wadze lub obserwujemy inne niepokojące symptomy. W pierwszej kolejności najlepiej udać się do lekarza pediatry, który przeprowadzi szczegółowy wywiad i może zlecić określoną diagnostykę. Najczęściej są to podstawowe badania krwi, ale także te bardziej szczegółowe, np. wykluczające obecność celiakii. Gluten w diecie dziecka może być obecny od początku rozszerzania diety, jednak jeśli nie jest tolerowany lub stwierdzono celiakię, musi zostać z niej usunięty.
Poza tym, bardzo częstą przyczyną problemów z jedzeniem u najmłodszych bywają różnego rodzaju alergie pokarmowe. Wówczas eliminacja alergizujących składników może znacząco poprawić samopoczucie dziecka, a także apetyt.
Niekiedy powodem niechęci do jedzenia okazują się także zakażenia pasożytnicze. W przypadku takiego podejrzenia, lekarz pediatra również może zlecić konkretne badania, potwierdzające lub wykluczające jego przypuszczenia.
Bibliografia:
- Mika M., Matuszczyk P., Kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych u niemowląt i małych dzieci, Standardy Medyczne Pediatria, 2017, T. 14, 733-738
- Poradnik żywienia dziecka w wieku od 1. do 3. roku życia, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2020
- https://ptghizd.pl/cm/uploads/2021/04/smp_01_2021_zasady_zywienia_zdrowych_niemowlat.pdf
dr n. farm. Paulina Znajdek-Awiżeń Absolwentka Wydziału Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
iZielnik.pl
Członek Sekcji Fitoterapii Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Prowadzi wykłady, kursy, szkolenia oraz warsztaty z zakresu leku roślinnego, towaroznawstwa zielarskiego oraz wykorzystania roślin w profilaktyce i leczeniu różnych dolegliwości. Wykładowca Instytutu Zielarstwa Polskiego i Terapii Naturalnych. Autorka i współautorka prac o charakterze naukowym i popularnonaukowym, opublikowanych w czasopismach krajowych i zagranicznych.
