Inozytol to związek, biorący udział w wielu procesach biologicznych. Znajduje się m.in. w ludzkim mózgu, gdzie pełni określoną rolę w przekazywaniu sygnałów komórkowych, ale dostępny jest także jako suplement diety. Jakie dokładnie ma właściwości oraz kiedy warto suplementować inozytol? Dowiesz się z poniższego artykułu.
Spis Treści
Polecane produkty z inozytolem:
Co to jest inozytol i na co pomaga?
Rozpocznijmy od wyjaśnienia co to jest inozytol. Otóż związek ten należy do rodziny alkoholi cukrowych, znanych jako poliole. Często określa się go mianem witaminy B8. Skąd taka nazwa? Niegdyś sądzono, że inozytol stanowi składnik kompleksu wit. B. Z czasem jednak wykazano, że produkowany jest przez ludzki organizm, co wyklucza go z grupy witamin, będących wyłącznie związkami egzogennymi (wyjątek w tej kwestii stanowią witamin D i K).
Inozytol występuje w dużych ilościach w mózgu, ale obecny jest również w innych tkankach organizmu. Powstaje z glukozy. Przeważająco występuje w dwóch formach izomerów: mio-inozytolu i D-chiro-inozytolu.
Poza ustrojem, inozytol obecny jest w pewnych produktach spożywczych (np. produkty pełnoziarniste, fasola, orzechy) oraz niektórych surowcach zielarskich (np. w kłączy perzu). Stanowi także popularny suplement, z którego w głównej mierze korzystają kobiety borykające się z zespołem policystycznych jajników. Nie jest to jednak jego jedyne zastosowanie. Suplementy diety z inozytolem mają znacznie szersze wykorzystanie.
Inozytol- właściwości
Właściwości inozytolu są bardzo interesujące. W ludzkim ustroju związek ten bierze udział w wiązaniu neurotransmiterów (np. serotoniny i dopaminy) oraz niektórych hormonów steroidowych z ich receptorami. Co więcej, stanowi ważny składnik błon komórkowych. Dodatkowo inozytol i jego pochodne odgrywają określoną rolę w metabolizmie glukozy i lipidów oraz uczestniczą w mechanizmach sygnalizacji insuliny.
Inozytol – działanie
Zgodnie z tym, co deklarują producenci suplementów diety, działanie inozytolu koncentruje się przede wszystkim na wspieraniu funkcji układu hormonalnego. W szczególności dotyczyć ma to kobiet. Warto jednak podkreślić, że badania w tym zakresie są dość ograniczone. Przyjrzyjmy się jednak bliżej możliwym działaniom inozytolu na organizm, o których wspomina się najczęściej.
- Zespół policystycznych jajników (PCOS): Inozytol, zwłaszcza jego forma myo-inozytol, jest często stosowany wspomagająco w leczeniu PCOS – zaburzenia o podłożu hormonalnym, które prowadzi do problemów z płodnością u kobiet. W kontekście PCOS często wspomina się także o zależności inozytol a tarczyca. Okazuje się bowiem, że wiele spośród kobiet cierpiących na zespół policystycznych jajników zmaga się jednocześnie z autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy, czyli chorobą Hashimoto. Witamina B8 natomiast, wykazuje działanie przeciwzapalne i sprzyja przywracaniu eutyreozy.
- Zaburzenia lękowe, spadki nastroju: niektóre badania sugerują, że inozytol może pomóc w łagodzeniu objawów lęku. Mechanizm tej aktywności nie jest do końca zrozumiały, ale najprawdopodobniej wiąże się z rolą inozytolu w komunikacji neuronalnej.
- Spadek koncentracji, pogorszenie pamięci – również w tych dolegliwościach inozytol uznawany jest za potencjalnie przydatny środek. Jeśli zastanawiasz się po jakie suplementy na pamięć sięgać, warto abyś zainteresował się m.in. właśnie witaminą B8.
- Insulinooporność: Inozytol może pomóc w poprawie wrażliwości komórkowej na insulinę, co jest szczególnie ważne w przypadku osób z cukrzycą typu 2 oraz cierpiących na otyłość czy zespół metaboliczny. Dlatego też bardzo często zaleca się inozytol na odchudzanie – jako element wspomagający redukcję tkanki tłuszczowej (przy odpowiednio zmodyfikowanej diecie i wprowadzeniu aktywności fizycznej, bowiem sam w sobie inozytol nie stanowi cudownego środka na odchudzanie).
- Zaburzenia odżywiania: Nieliczne dowody naukowe sugerują, że inozytol może pomóc w leczeniu bulimii.
- Nadmierna utrata włosów – stosowanie witaminy B8, m.in. poprzez regulację gospodarki hormonalnej, może ograniczać nadmierną utratę włosów. Bez względu na to jakie suplementy na włosy stosujesz, najczęściej nie ma przeciwwskazania do wzbogacenia jej inozytolem (w rzadkich przypadkach stanowi on już składnik tego rodzaju środków).
Polecane produkty z inozytolem:
Inozytol – dawkowanie
Nie ma oficjalnych wytycznych odnośnie dawkowania inozytolu. Producenci suplementów diety najczęściej rekomendują go w ilości 2000 mg na dzień, choć jak można przeczytać w niektórych doniesieniach naukowych, w przypadku stosowania go w celu poprawy nastroju i funkcji poznawczych, najlepsze efekty obserwowano stosując dawki rzędu 6000 mg na dobę.
Jeśli nie wiesz, jaki inozytol wybrać, najlepiej zasięgnąć opinii specjalisty, np. farmaceuty. Ogólnie rzecz biorąc, jakość suplementów diety może się w dużym stopniu różnić pomiędzy sobą, dlatego też warto stawiać na sprawdzone marki, które od lat funkcjonują na rynku i cieszą się dobrą opinią wśród konsumentów.
Inozytol - jak długo stosować
Ponieważ inozytol jest naturalnym składnikiem wielu pokarmów, uważa się go za bezpieczny do stosowania długoterminowego. Niektóre badania obejmujące długotrwałe stosowanie witaminy B8 (na przykład przez kilka miesięcy), nie wykazały istotnych działań niepożądanych inozytolu.
Nie ma jednak jasno określonego, uniwersalnego limitu czasowego dla stosowania tej substancji. Bezpieczeństwo i skuteczność długotrwałego przyjmowania danego preparatu zależą od wielu czynników, w tym od dawki, celu suplementacji, stanu zdrowia i innych indywidualnych predyspozycji.
Inozytol - po jakim czasie działa
Trudno jasno określić, kiedy inozytol zaczyna działać „w pełni swoich możliwości”. Brak w tej kwestii konkretnych danych. Czas, po jakim witamina B8 daje efekty, zależy od indywidualnych cech organizmu oraz od specyfiki problemu, na który jest stosowana. W przypadku PCOS, badania wskazują, że niektóre pacjentki mogą zauważyć poprawę po kilku tygodniach, ale pełne efekty najczęściej pojawiają się dopiero po kilku miesiącach regularnego stosowania.
W przypadku zaburzeń lękowych i nastroju, poprawa może być widoczna w ciągu kilku tygodni. Należy jednak pamiętać, że jeśli wspomniane zaburzenia mają charakter nasilony, inozytol nie powinien być traktowany jako remedium. W takich sytuacjach należy skonsultować się z lekarzem, który zaleci właściwe leczenie.
Inozytol – efekty
Efekty stosowania inozytolu mogą się różnić w zależności od celu stosowania. Najwięcej informacji na ten temat dotyczy leczenia PCOS. W przypadku tej dolegliwości obserwowano, że działanie witaminy B8 sprzyja regulacji cykli miesiączkowych, poprawie pracy jajników oraz redukcji insulinooporności.
Inozytol- przeciwwskazania
Zasadniczo nie ma przeciwwskazania do przyjmowania inozytolu w formie suplementów czy wraz z pożywieniem. A co z kobietami ciężarnymi? Wprawdzie zagadnienie inozytol a ciąża u niektórych osób budzi wątpliwości, jednak środek ten może być stosowany także przez kobiety spodziewające się potomstwa (zgodnie z zalecanym dawkowaniem).
Inozytol - skutki uboczne
Skutki uboczne stosowania inozytolu występują rzadko. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) uznaje go za związek bezpieczny. Działania niepożądane, takie jak dolegliwości ze strony układu pokarmowego (np. nudności, wymioty, bóle brzucha), mogą pojawiać się w konsekwencji spożywania zbyt dużych dawek inozytolu w postaci suplementów diety. Warto dodać, że na rynku dostępne są także suplementy dla wegetarian z witaminą B8.
Bibliografia:
- Unfer V, Nestler JE, Kamenov ZA, Prapas N, Facchinetti F. Effects of Inositol(s) in Women with PCOS: A Systematic Review of Randomized Controlled Trials. Int J Endocrinol. 2016;2016:1849162. doi: 10.1155/2016/1849162. Epub 2016 Oct 23. PMID: 27843451; PMCID: PMC5097808.
- Genazzani AD. Inositol as putative integrative treatment for PCOS. Reprod Biomed Online. 2016 Dec;33(6):770-780. doi: 10.1016/j.rbmo.2016.08.024. Epub 2016 Sep 16. PMID: 27717596.
- Benvenga S, Nordio M, Laganà AS, Unfer V. The Role of Inositol in Thyroid Physiology and in Subclinical Hypothyroidism Management. Front Endocrinol (Lausanne). 2021 May 10;12:662582. doi: 10.3389/fendo.2021.662582. PMID: 34040582; PMCID: PMC8143049.
- Greff D, Juhász AE, Váncsa S, Váradi A, Sipos Z, Szinte J, Park S, Hegyi P, Nyirády P, Ács N, Várbíró S, Horváth EM. Inositol is an effective and safe treatment in polycystic ovary syndrome: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Reprod Biol Endocrinol. 2023 Jan 26;21(1):10. doi: 10.1186/s12958-023-01055-z. PMID: 36703143; PMCID: PMC9878965.
- Concerto C, Chiarenza C, Di Francesco A, Natale A, Privitera I, Rodolico A, Trovato A, Aguglia A, Fisicaro F, Pennisi M, Bella R, Petralia A, Signorelli MS, Lanza G. Neurobiology and Applications of Inositol in Psychiatry: A Narrative Review. Curr Issues Mol Biol. 2023 Feb 20;45(2):1762-1778. doi: 10.3390/cimb45020113. PMID: 36826058; PMCID: PMC9955821.
dr n. farm. Paulina Znajdek-Awiżeń Absolwentka Wydziału Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
iZielnik.pl
Członek Sekcji Fitoterapii Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Prowadzi wykłady, kursy, szkolenia oraz warsztaty z zakresu leku roślinnego, towaroznawstwa zielarskiego oraz wykorzystania roślin w profilaktyce i leczeniu różnych dolegliwości. Wykładowca Instytutu Zielarstwa Polskiego i Terapii Naturalnych. Autorka i współautorka prac o charakterze naukowym i popularnonaukowym, opublikowanych w czasopismach krajowych i zagranicznych.
