Grypa w ciąży - jakie są objawy, ile trwa, jak wyleczyć?

Grypa w ciąży stanowi poważne wyzwanie zarówno dla przyszłych matek, jak i dla lekarzy. Choroba ta, choć często postrzegana jako błaha, może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia matki i rozwijającego się płodu. W ciąży układ odpornościowy kobiety ulega zmianom, co sprawia, że jest bardziej podatna na infekcje. Jednocześnie leczenie grypy musi uwzględniać bezpieczeństwo nienarodzonego dziecka. W tym artykule przyjrzymy się ryzyku, profilaktyce oraz metodom leczenia grypy w okresie ciąży.

Spis Treści

Grypa w ciąży – objawy

Grypa w ciąży manifestuje się w sposób „standardowy”. Oznacza to, że kobiety ciężarne prezentują te same objawy co reszta populacji, w tym: gorączkę, kaszel, ból gardła, katar, bóle głowy, bóle mięśni, niekiedy wymioty oraz biegunkę. Częściej jednak u przyszłych matek może pojawiać się duszność. Ponadto, ze względu na zmiany hormonalne w ciąży prowadzące do hipertermii, mogą one też częściej doświadczać nasilonego kataru, co jest spowodowane zwiększoną produkcją śluzu w nosie. Dodatkowo ryzyko powikłań, takich jak zapalenie płuc czy ostre problemy z układem krążenia i oddechowym, również jest u nich wyższe. Przyczyniają się do tego fizjologiczne zmiany zachodzące w ciąży, które obciążają układ krążenia i wpływają na układ odpornościowy.

Początkowe symptomy grypy mogą być niekiedy mylone ze zwykłą infekcją sezonową. Należy jednak pamiętać, że przeziębienie w ciąży, ale i poza nią najczęściej rozwija się nieco inaczej. Objawy zwiastujące przeziębienie zwykle rozwijają się dłużej. W pierwszej fazie można zaobserwować m.in. łaskotanie w gardle, wodnisty katar i ogólne rozbicie. Grypa natomiast ma zdecydowanie gwałtowniejszy rozwój (szybki wzrost temperatury, suchy i duszący kaszel, uczucie „łamania” w kościach).

Ile trwa grypa w ciąży?

Grypa w ciąży może mieć różny przebieg i czas trwania, podobnie jak u osób, które nie są w ciąży. W większości przypadków objawy trwają od kilku dni do dwóch tygodni. Jednak obniżona odporność w ciąży, może sprawić, że kobieta będzie bardziej podatna na poważniejsze powikłania związane z grypą. A zatem czy grypa w ciąży jest niebezpieczna? Według dostępnych danych literaturowych, kobiety w trzecim trymestrze ciąży mają 3-4 razy większe prawdopodobieństwo hospitalizacji z powodu grypy sezonowej w porównaniu z kobietami, które nie są w ciąży. Główną przyczyną hospitalizacji jest duże ryzyko powikłań płucnych i niewydolności oddechowej. Należy zatem uznać, że schorzenie to w przypadku ciężarnej absolutnie nie powinno być lekceważone.

Dlatego też tak ważne jest, aby przyszłe matki, które podejrzewają, że mogą mieć grypę, jak najszybciej skonsultowały się z lekarzem. Dodatkowo, aby chronić siebie i swoje nienarodzone dziecko, ciężarne powinny zwracać uwagę na profilaktykę. Za najskuteczniejszą ochronę przed wirusem grypy w ciąży uznaje się stosowanie szczepień profilaktycznych, które mogą być wykonywane na każdym etapie ciąży.

Kobieta w ciąży chora na grypę

Jak leczyć grypę w ciąży?

Leczenie grypy w ciąży powinno być wdrożone jak najszybciej. Lekiem pierwszego wyboru w przypadku ciężarnych z objawami grypy jest oseltamiwir. Standardowa terapia opiera się na stosowaniu tabletek z tą substancją czynną w dawce 75 mg dwa razy dziennie przez okres 5 dni. Początek kuracji powinien mieć miejsce w pierwszych dwóch dobach od pojawienia się objawów. W przypadku wystąpienia powikłań grypy w ciąży, jak np. zapalenie płuc, wdrożenie leczenia oseltamiwirem jest wskazane, bez względu na to ile czasu upłynęło od pojawienia się pierwszych symptomów choroby. Warto podkreślić, że chociaż nie ma szczegółowych danych odnośnie bezpieczeństwa stosowania tej substancji u kobiet ciężarnych, to jednak uznaje się, że korzyści z jej ordynowania przewyższają ryzyko.

Grypa w ciąży — domowe sposoby

Tym, co na grypę w czasie ciąży może być stosowane wspomagająco, są rozmaite „babcine sposoby”, o których warto pamiętać. Poniżej kilka z nich:

Wypoczynek: Odpoczynek jest kluczowy podczas każdej infekcji, tym bardziej w okresie ciąży. Bez względu na to czy mowa tu o grypie w pierwszych dniach ciąży, czy grypie w 9 miesiącu ciąży, przyszła mam powinna zadbać o odpowiednią dawkę snu oraz unikanie nadmiernego wysiłku.
Przyjmowanie dużych ilości płynów: Woda, herbaty owocowe i buliony to napoje, które mogą pomóc w nawodnieniu organizmu w trakcie grypy, ale i np. zatruciu pokarmowym w ciąży.
Wilgotność: Używanie nawilżacza powietrza lub wdychanie oparów gorącej wody może pomóc w oczyszczeniu dróg oddechowych.
Sól do płukania gardła: Roztwór soli (pół łyżeczki soli na szklankę ciepłej wody) stanowi naturalne remedium łagodzące ból gardła.
Lekkostrawne posiłki: Zupy, kasze i inne lekkostrawne posiłki są zalecaną formą żywienia w okresie choroby oraz rekonwalescencji, także przy grypie w ciąży.
Miód – stosowanie np. wody lub herbaty z dodatkiem miodu jest pomocne w łagodzeniu suchego kaszlu (należy mieć jednak pewność, że u chorej nie występuje alergia na produkty pszczele).

odpoczywająca kobieta w ciąży

Grypa w ciąży — leczenie naturalne

Leczenie naturalne grypy w ciąży może ponadto obejmować stosowanie niektórych surowców zielarskich. Bezpieczne zioła dla kobiet w ciąży to m.in.: czosnek, rumianek pospolity o działaniu przeciwzapalnym czy imbir lekarski działający antyseptycznie. Te dwa ostatnie bardzo dobrze sprawdzą się w formie delikatnych naparów także jako naturalne remedia w łagodzeniu objawów dyskomfortu w obrębie przewodu pokarmowego, m.in. typowych dla okresu ciąży nudności czy objawów niestrawności. Do dyspozycji ciężarna ma także cebulę, z której śmiało może sporządzić domowej roboty syrop cebulowy stosowany od pokoleń w infekcjach górnych dróg oddechowych.

Jeśli jednak przyszła mama nie ma pewności, jakie zioła w ciąży warto stosować, powinna skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. To bardzo ważne, ponieważ nie wszystkie surowce zielarskie są w tym okresie wskazane do stosowania. Specjalista natomiast wskaże jakich ziół unikać w ciąży.

Czy grypa w ciąży może zaszkodzić dziecku?

Grypa w pierwszym trymestrze ciąży może być szczególnym powodem do niepokoju, jednak wirus grypy rzadko prowadzi do wiremii i przechodzi przez barierę łożyskową, dlatego nie jest bezpośrednią przyczyną wad płodu. Może jednak zwiększać ryzyko wystąpienia poronienia, zwłaszcza jeśli u chorej przez dłuższy czas utrzymuje się wysoka gorączka.

Istnieją badania wskazujące, że grypa w 3 trymestrze ciąży może zwiększać ryzyko powikłań, takich jak przedwczesny poród czy niska masa urodzeniowa dziecka.

Co więcej, gorączka podczas porodu zwiększa ryzyko powikłań u noworodka, w tym drgawek w fazie niemowlęcej, encefalopatii, porażenia mózgowego czy nawet zgonu w pierwszych dniach życia.

Bibliografia:

Szenborn Leszek, Matkowska-Kocjan Agnieszka. Grypa u ciężarnych – leczenie i profilaktyka. Medycyna Po Dyplomie 2010;19(7):99-103.

O autorze: Zdjęcie dr n. farm. Paulina Znajdek-Awiżeń | iZielnik.pl

dr n. farm. Paulina Znajdek-Awiżeń Absolwentka Wydziału Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

Członek Sekcji Fitoterapii Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Prowadzi wykłady, kursy, szkolenia oraz warsztaty z zakresu leku roślinnego, towaroznawstwa zielarskiego oraz wykorzystania roślin w profilaktyce i leczeniu różnych dolegliwości. Wykładowca Instytutu Zielarstwa Polskiego i Terapii Naturalnych. Autorka i współautorka prac o charakterze naukowym i popularnonaukowym, opublikowanych w czasopismach krajowych i zagranicznych.