-p.webp)
Estrogeny należą do żeńskich hormonów płciowych. Ich produkcja zachodzi przede wszystkim w jajnikach. W mniejszym stopniu produkowane są także przez tkankę tłuszczową oraz łożysko. Hormony te odgrywają kluczową rolę w zachowaniu prawidłowej gospodarki hormonalnej w kobiecym organizmie. Są one niezbędne do rozwoju żeńskich cech płciowych, regulacji cyklu miesięcznego oraz rozwoju piersi. Mają duży wpływ na psychikę oraz popęd płciowy. Oddziałują tez na układ moczowy, sercowo-naczyniowy oraz kostny. Ze względu na mnogość pełnionych funkcji, bardzo ważne jest utrzymanie poziomu estrogenów na prawidłowym poziomie. Zarówno z przyczyn fizjologicznych w okresie menopauzy, jak i związanych z różnymi nieprawidłowościami, poziom estrogenów może się zmniejszać. Pojawia się wówczas szereg nieprzyjemnych objawów. Jednym ze sposób na podwyższenie poziomu estrogenów jest spożywanie, bądź zażywanie w postaci preparatów farmaceutycznych fitoestrogenów. Czym są fitoestrogeny i gdzie można je znaleźć?
Polecane suplementy z fitoestrogenami
Spis Treści
Produkty bogate w estrogen
Zbyt niski poziom estrogenu wpływa negatywnie na funkcjonowanie niemal całego organizmu. Konsekwencje związane z niedoborem estrogenów zależą przede wszystkim od wieku kobiety. U kobiet w młodym wieku niedobór estrogenów może spowodować między innymi niedorozwój jajników, natomiast u starszych kobiet może prowadzić do przedwczesnego wygasania czynności jajników i skutkować przedwczesną menopauzą. Przyczyną niskiego poziomu estrogenów może być nadmierny wysiłek fizyczny, anoreksja, niewydolność przysadki mózgowej, czy też nadużywanie alkoholu. Warto wiedzieć, że fizjologicznie poziom estrogenów zmniejsza się w okresie menopauzalnym. Do objawów obniżonego poziomu estrogenów zalicza się:
- zaburzenia snu,
- przewlekłe zmęczenie,
- obniżony nastrój,
- trudności z koncentracją,
- kołatania serca,
- przyrost masy ciała,
- zlewne poty,
- uderzenia gorąca,
- nadmierna suchość skóry oraz błon śluzowych,
- obniżenie libido,
- bóle głowy.
Poza naturalnymi oraz syntetycznymi estrogenami obecnymi w preparatach hormonalnych, na organizm kobiety oddziałują również fitoestrogeny. Są to związki pochodzenia roślinnego, które wykazują powinowactwo do receptorów estrogenowych. Oznacza to, że podobnie jak estrogeny mają zdolność do wiązania się z receptorami komórkowymi dla tych hormonów, a tym samym wywierają na organizm podobny wpływ. Efekt wywoływany poprzez połączenie fitoestrogenów z receptorami estrogenowymi jest słabszy niż w przypadku oddziaływania estrogenów na te receptory. Wynika to z faktu, że roślinne estrogeny nie wywołują pełnej odpowiedzi estrogenowej. Do grupy fitoestrogenów należą przede wszystkim izoflawony, lignany, stibleny oraz kumestany. Roślinami bogatymi w fitoestrogeny są soja oraz rośliny strączkowe. Obecne są one również w wielu ziołach na menopauzę takich, jak koniczyna czerwona, pluskwica groniasta, niepokalanek pospolity, kozłek lekarski, szyszki chmielu, szałwia lekarska, czy lucerna siewna.
Estrogen w jedzeniu
Dostarczanie fitoestrogenów wraz z dietą może przynieść wiele korzyści zdrowotnych. Ze względu na właściwości antyoksydacyjne oraz hamujące rozwój komórek nowotworowych mogą zapobiegać rozwojowi chorób nowotworowych (m.in. raka prostaty i sutka). Ich obecność może się również przyczynić do poprawy profilu lipidowego poprzez obniżenie poziomu cholesterolu frakcji LDL (tzw. „złego cholesterolu”) oraz podwyższenie poziomu frakcji HDL (tzw. „dobrego cholesterolu”). Fitoestrogeny zapobiegają występowaniu stanów zapalnych, jak również wspomagają terapię cukrzycy oraz zmniejszają insulinooporność. Zwiększenie zawartości fitoestrogenów w diecie jest szczególnie polecane kobietom w okresie menopauzy, u których fizjologicznie obniża się poziom estrogenów. Ich spożywanie przyczynia się do zmniejszenia nieprzyjemnych objawów menopauzy. Warto jednak pamiętać, że zwiększenie spożycia fitoestrogenów wraz z dietą nie będzie korzystne dla wszystkich osób. Jeśli występują u Ciebie problemy zdrowotne oraz zachwianie gospodarki hormonalnej, najpierw skonsultuj się z lekarzem. Nadmiernej podaży fitoestrogenów powinny unikać przede wszystkim osoby ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia nowotworu piersi oraz nowotworu macicy.
Polecane zioła z fitoestrogenami
Fitoestrogeny w dużej ilości obecne są w soi oraz we wszelkich jej przetworach, a więc mące sojowej, kiełkach soi, napoju sojowym, deserach na bazie napoju sojowego, kotletach sojowych, tofu, czy płatkach sojowych. Fitoestrogeny z postaci lignanu obecne są także w siemieniu lnianym. Można je spożywać zarówno w postaci całych ziarenek, jak i w postaci zmielonej. Stanowią świetny dodatek do sałatek, musli, czy zdrowych koktajli. Wpływają też pozytywnie na poziom cholesterolu oraz glukozy we krwi. Roślinne estrogeny znajdują się także w nasionach roślin strączkowych. Są obecne w ciecierzycy, soczewicy, fasoli oraz grochu. Znajdują się również w orzechach laskowych, nerkowcach, pistacjach i migdałach. Fitoestrogeny znajdują się też w niektórych owocach i warzywach. Znajdziesz je w brokułach, ziemniakach, fasolce szparagowej, szpinaku, dyni, czosnku, brzoskwiniach, daktylach, malinach, truskawkach, czereśniach, rabarbarze, oraz suszonych morelach.
Estrogeny w tabletkach bez recepty
Fitoestrogeny wykorzystywane są także w przemyśle farmaceutycznym. Znajdują się przede wszystkim w preparatach, których zadaniem jest łagodzenie objawów menopauzy. Preparaty te w postaci suplementów diety oraz leków dostępne są bez recepty. Znajdują się w nich wyciągi z nasion soi, które charakteryzują się dużą zawartością genisteiny i daidzeiny, będących fitoestrogenami. Dostępne są także tabletki zawierające wyciągi z pluskwicy groniastej. Do sporządzenia wyciągów wykorzystuje się świeże, bądź wysuszone kłącza z korzeniami. Substancjami aktywnymi w tych wyciągach są glikozydy trójterpenowe oraz izoflawony. Preparaty te zawierają także lignany lniane, pozyskiwane z nasion lnu zwyczajnego. Inne składniki obecne w suplementach na menopauzę to wyciągi z szyszek chmielu, koniczyna czerwona, dziurawiec zwyczajny oraz niepokalanek pospolity. Stosując leki i suplementy diety zawierające fitoestrogeny pamiętaj o stosowaniu się do zaleceń producenta dotyczących właściwego dawkowania tych preparatów.
W czym jest najwięcej estrogenów?
Największa zawartość estrogenów roślinnych znajduje się w roślinach strączkowych. Dlatego też, jeśli potrzebujesz dostarczyć jak największej ilości fitoestrogenów do swojej diety powinnaś zwiększyć spożycie soi, soczewicy, ciecierzycy, fasoli, grochu.
Sprawdź również: Zioła na potencję i libido kobiet i mężczyzn
Źródła:
- Prescha A. Biernat J. Wpływ fitoestrogenów pokarmowych na organizm człowieka. Cz. I Występowanie fitoestrogenów w żywności oraz ich metabolizm. Bromat. Chem. Toksykol. 2008, XLI(3): 209-214
- Badowski P. Urbanek-Karłowska B. Fitoestrogeny – występowanie w żywności. Roczn. PZH 2001, 52(3): 203-212
- https://www.nowafarmacja.pl/menopauza
mgr farm. Patrycja Jakimik Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.
iZielnik.pl
Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Uczestniczy w licznych szkoleniach z zakresu opieki farmaceutycznej. Na co dzień pracuje jako farmaceuta w aptece, gdzie z pasją i zaangażowaniem dzieli się swoją wiedzą z pacjentami.
