
Dość często słyszymy o endometrium w kontekście schorzeń tejże tkanki, w szczególności w związku z endometriozą. Warto jednak rozróżniać te pojęcia.
Spis Treści
Endometrium – co to jest?
Jest to błona śluzowa wyścielająca jamę macicy. Składa się z warstwy nabłonka walcowatego oraz podścieliska, a także gruczołów produkujących śluz. Wart podkreślenia jest fakt, że rola endometrium jest ściśle powiązana ze stanem hormonalnym kobiet. Tuż przed owulacją wzrastające stężenie estrogenów prowadzi do jego pogrubienia. Po owulacji następuje faza dojrzewania, tym samym gromadząc substancje odżywcze, kluczowe dla zapłodnionej komórki jajowej. W sytuacji, kiedy do zapłodnienia nie dojdzie, część endometrium ulega złuszczeniu, co objawia się poprzez krwawienie. Zastanawiasz się, czy endometrium może występować poza jamą macicy? Otóż tak i w takich sytuacjach określa się jako endometriozę.
Oto kilka ważnych aspektów dotyczących endometrium, które każda z nas kobiet powinna wiedzieć.
Jak zbudowane jest endometrium?
Endometrium jest zbudowane w podobny sposób do innych błon śluzowych. Przede wszystkim tworzą je komórki nabłonka tkanki łącznej oraz naczyń krwionośnych, komórek odpornościowych oraz nerwów. Kluczową rolę w budowie endometrium pełnią gruczoły. Jego funkcje są zależne od podziału endometrium na następujące warstwy:
Warstwa podstawna – znajduje się dość głęboko. Charakterystyczna jest dla niej stała budowa, która jest niezależna od cyklu miesiączkowego kobiety.
Warstwa czynnościowa – ulega regularnemu złuszczaniu oraz rozrastaniu. To właśnie zmiany w budowie endometrium pozwalają na zagnieżdżenie się zarodka w ścianie macicy.

Cykl endometrialny – co to takiego?
Wiedząc już jak zbudowane jest endometrium, powinnyśmy być świadome, że jego grubość jest zależna w głównej mierze od stężenia żeńskich hormonów płciowych, a więc estrogenów oraz progesteronu. Ich wahania mają wpływ na budowę endometrium w danym dniu cyklu.
Mimo że wzrastanie endometrium jest normalne w szczególności w drugiej fazie cyklu, należy podkreślić, że jego grubość nie powinna przekroczyć 15 mm, a u kobiet po okresie menopauzy – 12mm. W sytuacji, kiedy obserwujemy znacznie przekroczenie powyższych wartości, ten fakt powinien skłonić do konsultacji ze specjalistą i podjęcie dalszych kroków.
Normy endometrium
Jak już wspominaliśmy grubość endometrium nie jest stała. Zależy od poziomu żeńskich hormonów płciowych. Przez ten fakt należy rozumieć, fazę cyklu miesiączkowego, aspekt ciąży oraz menopauzy.
Grubość endometrium u dziewczynek, które są przed okresem miesiączkowania wynosi między 0,3 a 0,5 mm. W grupie młodych dziewczyn już miesiączkujących grubość endometrium waha się między 7 a 15 mm.
U kobiet w okresie rozrodczym za normę określa się grubość endometrium na poziomie do 9 mm w fazie owulacji, do ok 15 mm w fazie lutealnej. W kolejnej grupie kobiet w okresie menopauzy grubość endometrium jest zależne od tego czy pacjentka stosuje hormonalną terapię zastępczą, czy też nie.
Endometrioza- co to takiego?
Schorzenie, o którym możemy mówić w sytuacji, gdy czynna błona śluzowa macicy, bądź tkanka endometrialna występują poza obszarem jamy macicy. Najczęściej ogniska endometriozy występują w jajnikach, jajowodach, pochwie, pęcherzu moczowym bądź jamie brzusznej. Aczkolwiek powinnyśmy zdawać sobie sprawę, że jest to dość poważna choroba, która także może występować w płucach, mózgu czy wątrobie.
Niewłaściwie ulokowane endometrium reaguje na cykliczne zmiany hormonalne, w taki sam sposób jak prawidłowa błona śluzowa macicy. Co jest związane z regularnym złuszczaniem i występowaniem cyklicznych krwawień, prowadząc do pojawienia się stanów zapalnych w miejscach zajętych chorobowo.

Zastanawiasz się, jakie są objawy endometriozy?
Pierwsze symptomy w większości utożsamiane z omawianą chorobą. Do najbardziej powszechnych dolegliwości zaliczamy:
- łagodne lub nasilone bóle okolic miednicy,
- bardzo bolesne i obfite miesiączki,
- dolegliwości bólowe w miejscu występowania zmian,
- chroniczne zmęczenie,
- plamienia poza miesiączką,
- problemy z zajściem w ciążę.
Przerost endometrium a ciąża
Zaburzenia gospodarki hormonalnej prowadzące do przerostu endometrium mogą utrudniać zapłodnienie. W sytuacji, kiedy kobiet z dużą grubością endometrium zajdzie w ciążę, niestety szanse na urodzenie zdrowego dziecka są niskie.
Czym się różni endometrium od endometriozy?
Endometrium jest błoną śluzową, która wyściela jamę macicy, a endometrioza to choroba charakteryzująca się występowaniem endometrium poza jamą macicy, Endometrioza to jedna z kluczowych przyczyn niepłodności. Najczęściej objawia się poprzez dolegliwości bólowe. Warto podkreślić, że zdarzają się przypadki, iż toczy się niemal bezobjawowo, a diagnozuje się ją w przypadku problemów z zajściem w ciążę.

Czy przerost endometrium to endometrioza?
Przerost endometrium to zaburzenie ginekologiczne, które najczęściej możemy obserwować wśród kobiet w okresie okołomenopauzalnym lub po menopauzie. Jak już wiemy endometrium w sposób fizjologiczny podlega wielu zmianom. W niektórych przypadkach mogą występować zaburzenia procesów, które są odpowiedzialne za kontrolę grubości endometrium. Wówczas dochodzi do nieprawidłowego wzrostu tejże tkanki nabłonkowej – stan ten określamy jako przerost endometrium.
Do czynników, które mogą przyczyniać się do zwiększonego ryzyka wystąpienia omawianego zaburzenia należą:
- Otyłość,
- Występowanie cykli bezowulacyjnych,
- Współwystępowanie PCOS,
- Cukrzyca,
- Choroby tarczycy,
- Stosowanie określonych leków hormonalnych,
- Palenie tytoniu,
- Stosowanie leczenia onkologicznego z wykorzystaniem tamoksyfenu.
Jak wspierać organizm w przeroście endometrium?
Prawidłowy styl życia z uwzględnieniem zbilansowanej diety dostarczającej odpowiednich składników odżywczych ma kluczowe znaczenie dla zdrowia i samopoczucia każdej kobiety. Poza tym warto też wspierać organizm poprzez uwzględnienie ziołolecznictwa.
Celem tego działania jest przede wszystkim redukcja dolegliwości bólowych, zmniejszenie stanu zapalnego, a także utrzymanie równowagi hormonalnej. Zastanawiasz się jakie zioła na endometriozę?

Jaka dieta na endometriozę?
Dieta w przebiegu endometriozy powinna skupić się na łagodzeniu stanów zapalnych, a także wzmacnia ogólną odporność organizmu. Planując odpowiednie żywienie kobiet zmagających się z tą chorobą, warto wziąć pod uwagę takie składniki jak:
- Antyoksydanty – przeciwutleniacze mogą hamować produkcję wolnych rodników,
- Kwasy tłuszczowe omega-3 poprzez działanie przeciwzapalne są ważne w leczeniu choroby,
- Błonnik pokarmowy – zmniejszający poziom estrogenu w organizmie,
- Ważne minerały cynk, selen, żelazo, magnez.
Warto z codziennego menu wykluczyć produkty o wysokim stopniu przetworzenia, gdyż wzmacniają toczący się stan zapalny. Ponadto powinnyśmy zadbać by codzienna dieta, była urozmaicona i dostarczała różnorodnych składników odżywczych.
mgr Patrycja Pawelczyk Dietetyk kliniczny, Absolwentka Uniwersytetu Medycznego na kierunku dietetyka.
iZielnik.pl
Dietetyk kliniczny, Absolwentka Uniwersytetu Medycznego na kierunku dietetyka. Również absolwentka studiów podyplomowych na kierunku psychodietetyka. Pracuje z pacjentami, budując prawidłową relację z jedzeniem, tym samym poprawiając ich zdrowie i samopoczucie. Zajmuje się również pisaniem artykułów edukacyjnych, które w łatwy sposób dostarczają wiedzy na temat stylu życia oraz roli żywienia w różnych aspektach naszego funkcjonowania.




