Cynamon zna większość z nas. I mało kto wyobraża sobie świąteczne dania bez jego dodatku. Tymczasem kora cynamonowa, bo to z niej powstaje przyprawa zwana cynamonem, ma dużo więcej do zaoferowania, niż tylko wyjątkowy smak i aromat. Lecznicze właściwości cynamonu znane są od tysięcy lat (dawniej nawet korzystano z cynamonu do balsamowania ciał!) i warto je przybliżyć, jednocześnie zachęcając do częstszego używania cynamonu – nie tylko od święta.
Autorka:
diet. Żaneta Michalak
iZielnik.pl
Spis Treści
Co to jest cynamon?
Cynamonowiec (Łac. Cinnamomum Scheffer) to rodzaj rośliny rosnącej w północno-wschodniej części Azji. Cynamon uzyskiwany z tej rośliny jest głównie wykorzystywany jako przyprawa kuchenna, szczególnie wykorzystywany jest w Indiach i Chinach. Cynamon uzyskuje się z rośliny o wiecznie zielonych, skórzastych i błyszczących liściach oraz niewielkich kwiatach. Owoce to jagody wielkości wiśni w różnych odcieniach czerwieni, niektóre są prawie czarne. Cynamon (przyprawę) pozyskuje się z kory cynamonowca. Co ciekawe, w języku greckim „cynamon” oznacza wprost „słodkie drewno”.
Jakie są rodzaje cynamonu?
Cynamon cynamonowi nierówny. Istnieje wiele odmian tej rośliny, cechujących się innym miejscem występowania i niektórych właściwości związanych z zawartością różnych substancji. Wyróżnić można aż około 250 gatunków cynamonowca, ale powszechnie mówi się tylko o dwóch – cynamonie cejlońskim i cynamonie chińskim. Ponadto można wyróżnić jeszcze cynamonowiec: kamforowy, jawajski, australijski, indyjski, wietnamski i inne.
Czym różni się cynamon cejloński od chińskiego? Jest on bardziej wartościowy, bo zawiera mniej kumaryn, mogących oddziaływać negatywnie na wątrobę. Ponadto cynamon cejloński jest po prostu smaczniejszy – łagodniejszy, a jednocześnie bardziej słodkawy w smaku. Warto zapamiętać, że kupując cynamon, powinniśmy tez zwrócić uwagę na barwę kory. Jasno-brązowa to ta, której szukamy, zaś ciemna i twarda kora cynamonowa zwykle należy do cynamonu chińskiego, gorszej jakości.
Cynamon - właściwości lecznicze:
W czasach starożytnych cynamon wykorzystywano na różne sposoby. W Egipcie z jego pomocą balsamowano ciała, w Rzymie wierzono, że dym z cynamonowca może odpędzić z domu złe moce, dodatkowo korzystano z niego szeroko w celach leczniczych. Zwłaszcza miał on działać przeciwko kaszlowi, przeziębieniom, a także miał być częścią preparatu przeciwko toksynom. W średniowieczu szerzej korzystano z jego cech moczopędnych i przeciwko wzdęciom, pobudzano za jego pomocą także poród.
Obecnie wyciągi z cynamonu stosuje się przy regulacji procesów trawiennych, nadmiernej fermentacji oraz rozwoju bakterii i grzybów. Dodatkowo w okresie grypy i przeziębienia można stosować napary z dodatkiem cynamonu oraz innych składników. Cynamon usuwa zmęczenie i działa rozweselająco. Olejek i korę cynamonowca wykorzystuje się w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym. Istotne jest też jego zastosowanie w cukrzycy i insulinooporności – cynamon poprawia wrażliwość tkanek na insulinę i poprawia gospodarkę węglowodanową poprzez wpływ na obniżenie stężenia glukozy we krwi.
W kuchni naturalny cynamon nada się zarówno do potraw pikantnych, jak i słodkich. Swoją uniwersalność zawdzięcza charakterystycznemu smakowi i aromatowi. Można go stosować jako dodatek do mięs, kompotów, deserów, herbat, a nawet piwa czy wina.
Należy także wspomnieć o zawartej w cynamonie kumarynie, która spożywana w nadmiernych ilościach może być niebezpieczna dla zdrowia.
Podsumowując, właściwości cynamonu i na co działa cynamon, warto zapamiętać jego działanie:
- Przeciwbakteryjne,
- Przeciwgorączkowe,
- Wspomagające trawienie,
- Wspomagające w okresie przeziębień,
- Przeciwbólowe,
- Przeciwzapalne,
- Przeciwcukrzycowe,
- Przeciwcholesterolowe,
- Wykorzystanie w kosmetyce.
Cynamon - właściwości negatywne:
Działanie cynamonu na organizm nie jest jedynie pozytywne, niestety. Jak wspomniano już wcześniej, cynamon zawiera w sobie związki zwane kumarynami. Niestety mogą one oddziaływać na wątrobę szkodliwie, niszcząc jej komórki, a nawet prowadząc do rozwoju nowotworów. Cynamon, w zależności od gatunku, może zawierać różne ilości kumaryn. Dlatego też lepiej wybierać cynamon cejloński, gdyż ma on wielokrotnie mniej kumaryn od cynamonu chińskiego.
Czy cynamon jest zdrowy?
Generalnie mówiąc, cynamon jest polecanym produktem w dietetyce. Stosujemy cynamon na obniżenie ciśnienia, cynamon na skórę, a także na przykład na cukrzycę. Jednak jest to produkt, który warto stosować z umiarem i zgodnie z zaleceniami. Po pierwsze dlatego, że zawiera wspomniane kumaryny, a po drugie ze względu na jego działanie hipoglikemizujące – obniżające stężenie glukozy we krwi. Towarzystwa zajmujące się oceną zdrowotną związków żywnościowych uznają cynamon za bezpieczny produkt, ale wprowadzają dopuszczalne dzienne spożycie kumaryn wynoszące do 0,1 miligrama na kilogram masy ciała na dobę. Po przeliczeniu można stwierdzić, że łyżeczka cynamonu dziennie to już maksymalna dopuszczalna jego ilość, jaką można bezpiecznie spożyć.
Cynamon – zastosowanie:
Biorąc pod uwagę długą listę właściwości, jego zastosowanie cynamonu można podsumować następująco:
- Grypa, kaszel, gorączka,
- Problemy trawienne,
- Problemy z cholesterolem i profilem lipidowym, miażdżyca,
- Cukrzyca i insulinooporność, problemy z gospodarką węglowodanową,
- Zmęczenie,
- Kosmetologia,
- Gastronomia.
Cynamon - wartości odżywcze:
Z uwagi na to, że spożywamy zazwyczaj małe ilości cynamonu, jego kaloryczność nie jest tak istotna, jak skład chemiczny. Warto tutaj wyróżnić zwłaszcza zawarte w cynamonie polifenole, w tym kwasy organiczne (cynamonowy, kawowy, galusowy, p-kumarowy), cynamoaldehyd (związek lotny) czy też kumaryny, limonen, satrol, pinen, linalol, beta-kariofilen i inne. 100 gramów kory cynamonowca to wartość około 250 kcal.
Cynamon – przeciwwskazania:
Kumaryna, to wspomniana już naturalna substancja aromatyczna zawarta m.in. w cynamonie. Spożywana w nadmiernych ilościach może być niebezpieczna dla zdrowia, szczególnie dla kobiet w ciąży i dzieci. Warto wspomnieć, że kumaryna może wpływać rozrzedzająco na krew, a u kobiet w ciąży może przyczyniać się do poronienia. Sam cynamon z kolei ma działanie hamujące krwawienie, ale warto uważać, zwłaszcza w przypadku cynamonu chińskiego. Kumaryna ponadto może pochodzić również z innych źródeł, np. z kosmetyków czy lekarstw.
Produkty zawierające cynamonowiec należy stosować zgodnie z wymaganiami producenta i wytycznymi lekarza. Nie należy stosować po terminie ważności. Należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci, w odpowiedniej temperaturze i szczelnie zamkniętym opakowaniu. Przy stosowaniu należy zwrócić uwagę na datę ważności widniejącą na opakowaniu.
Ile cynamonu dziennie?
Jak wspomniano, sama dawka cynamonu bezpieczna dla zdrowia nie została określona. Chodzi bardziej o spożycie zawartych w nim kumaryn, aniżeli samej przyprawy. Określono więc, że średnio jedna łyżeczka cynamonu dziennie powinna być bezpieczna, ale najlepiej każdorazowo wybierać cynamon cejloński, a nie chiński. Dlatego warto wiedzieć, który cynamon jest zdrowy. Istnieją jednak badania, które wskazują, że stosowanie codziennie kilku gramów cynamonu chińskiego przez kilkadziesiąt dni nie powodowało skutków zdrowotnych – tym niemniej warto być w tej kwestii ostrożnym.
Przedawkowanie cynamonu, czy jest możliwe?
Jeśli spożyjemy zbyt dużo cynamonu, możemy doświadczyć pewnych charakterystycznych dla tej sytuacji dolegliwości. Przede wszystkim może się pojawić wówczas biegunka, mdłości i wymioty, a także wzmożone pocenie się.
Cynamon – cena:
Cynamon jest stosunkowo niedrogim produktem. Tym bardziej, że używamy go zwykle w niewielkich ilościach, opakowanie raz kupione, powinno starczyć nam na długo. Mielony cynamon to koszt około 12 złotych za 100 gramów, zaś laska cynamonu kosztuje do 10 zł za opakowanie zawierające 30-40 gramów produktu. Z kolei herbatka cynamonowa kosztuje kilka złotych (5-7 zł) za opakowanie zawierające 20-25 saszetek. Naturalny olejek eteryczny cynamonowy to koszt kilkunastu złotych za opakowanie zawierające zwykle 10 ml. Suplementy z cynamonem w tabletkach to miesięczny wydatek około 30-50 zł.
Sprawdź też właściwości czosnku – czy czosnek jest zdrowszy od cynamonu?
Bibliografia:
- Kaławaj K. i wsp.: Prozdrowotne właściwości cynamonu. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2015, Tom 21, Nr 3, 328–331.
