-p.webp)
Zakażenia grzybem Candida należą do bardzo powszechnych. Sprzyja temu jego wszechobecne występowanie, ale często także prowadzony styl życia. W poniższym artykule omawiamy jakie są charakterystyczne symptomy kandydozy wywołanej przez Candida albicans oraz jak zwalczyć Candidę?
Polecane suplementy na odgrzybianie:
Spis Treści
Candida - co to jest?
Candida albicans jest grzybem, dokładniej drożdżakiem, który naturalnie występuje w ustroju ludzkim (m.in. w jelitach, gdzie stanowi jeden ze składników mikrobiomu). Nie oznacza to jednak, że jego obecność w organizmie człowieka jest tożsama z zakażeniem. O tym ostatnim mówimy dopiero wówczas, gdy dochodzi do niekontrolowanego rozwoju candidy. Stan taki może mieć miejsce np. wówczas, gdy spadnie odporność.
Ulegający przerostowi w organizmie grzyb Candida najczęściej daje o sobie znać poprzez rozmaite objawy. Do najważniejszych czynników predysponujących do nadmiernego rozrostu C. albicans należą:
- długotrwała antybiotykoterapia i związana z nią dysbioza jelitowa;
- przyjmowanie leków immunosupresyjnych;
- przewlekłe zażywanie glikokortykosteroidów;
- inwazyjne procedury medyczne (np. cewnikowanie);
- uszkodzenia skóry, np. na skutek oparzeń.
Objawy candida
Objawy zakażenia Candidą mogą się różnić w zależności od lokalizacji zakażenia i indywidualnych cech pacjenta. Oto najczęstsze z nich:
-kandydoza (drożdżyca) jamy ustnej:
- białe naloty na języku, podniebieniu, wewnętrznej stronie policzków lub gardle;
- ból lub uczucie pieczenia w jamie ustnej;
- trudności w przełykaniu;
- podrażnienia, zaczerwienienia w kącikach ust;
-drożdżyca pochwy:
- świąd, pieczenie, zaczerwienienie i obrzęk w okolicy pochwy i sromu;
- dyskomfort podczas stosunków seksualnych (np. dolegliwości bólowe);
- ból lub uczucie pieczenia podczas oddawania moczu;
- białawe, grudkowate upławy o konsystencji twarogu;
-drożdżyca skóry:
- miejscowe zaczerwienienie, obrzęk, świąd i pieczenie (lokalizujące się w szczególności w fałdach skórnych – pachy, pachwiny, okolice pośladków);
- suchość skóry i jej łuszczenie się.
-kandydoza układowa
Candida w organizmie może także powodować zakażenie ogólnoustrojowe. Układowe infekcje candidą są raczej rzadkie, ale zdarzają się u osób z istotnie osłabionym układem odpornościowym (np. z powodu chorób, takich jak HIV/AIDS, a także podczas przyjmowania leków immunosupresyjnych). Ich występowanie objawia się m.in.:
- gorączką;
- zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha);
- przewlekłym zmęczeniem i osłabieniem;
- dolegliwościami ze strony układu oddechowego (kaszel, duszności).
Polecane suplementy na odgrzybianie:
Jakie badania na Candida?
Jeśli istnieje podejrzenie kandydozy, lekarz może zlecić różne badania, aby postawić diagnozę. Wykrywanie candida może odbywać się na różne sposoby:
- badanie mikroskopowe: należy pobrać próbkę z zainfekowanego obszaru, np. z jamy ustnej, pochwy lub skóry. Następnie próbkę barwi się i bada pod mikroskopem, aby zidentyfikować obecność drożdżaków z rodzaju Candida;
- posiew: w przypadku podejrzenia zakażenia candidą, lekarz może pobrać próbkę z zainfekowanego obszaru i umieścić ją na specjalnym podłożu hodowlanym. Pozwala to na wyhodowanie i zidentyfikowanie candida, a także na określenie jego wrażliwości danego szczepu na leki przeciwgrzybicze;
- badania krwi: w przypadku podejrzenia drożdżycy układowej, lekarz może zlecić badanie krwi w celu sprawdzenia obecności przeciwciał candida;
- badanie stolca: w przypadku podejrzenia grzybicy jelit, lekarz może zlecić badanie kału, próbka kału jest wówczas badana zarówno pod kątem ewentualnej obecności szczepów candida, ale i oceny równowagi flory bakteryjnej jelit (zaburzenia mikrobiomu, sprzyjają rozrostowi candidy).
Jak leczyć candidę?
Leczenie candida jest uzależnione od rodzaju kandydozy. O sposobie postępowania w każdym przypadku powinien decydować lekarz. Gdy na podstawie przeprowadzonych badań nie ma wątpliwości odnośnie diagnozy, lekami pierwszego wyboru są środki przeciwgrzybicze stosowane miejscowo (zakażenia skórne) lub doustnie.
Pomocne w terapii kandydozy, jako element wspomagający, mogą być także suplementy na odgrzybianie organizmu. Szczególną uwagę zwraca się na probiotyki (m.in. szczepy Lactobacillus), laktoferynę, odpowiednią podaż kwasów omega-3 oraz witaminy D.
Candida - leczenie naturalne
Leczenie candidy naturalnymi metodami może mieć znaczenie w łagodzeniu objawów i zapobieganiu nawrotom infekcji. Dlatego też wiele osób cierpiących na tę dolegliwość sięga np. po surowce zielarskie. Zioła na oczyszczanie organizmu czy zioła na pasożyty cieszą się w ostatnim czasie ogromną popularnością. Sprawdźmy zatem jakie zioła na grzybicę mogą okazać się skuteczne?
- oregano - olejek z oregano zawiera związki fenolowe: karwakrol i tymol, które mają działanie przeciwgrzybicze i mogą pomóc w zwalczaniu Candidy; olejek z oregano może być stosowany doustnie zarówno przez dorosłych jak i na candidę u dzieci (najczęściej powyżej 3. roku życia) rozcieńczony w oleju nośnikowym (np. oliwie z oliwek) lub „zawieszony” w wodzie;
- czosnek - zawiera związki siarki, które mogą działać przeciwgrzybiczo; aleca się go spożywać na surowo;
- aloes - Aloe vera posiada właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, miejscowe stosowanie żelu aloesowego wspomaga leczeniu infekcji i stanów zapalnych skóry;
- orzech czarny – liście i łupiny orzecha czarnego zawierają juglon – związek fenolowy o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwwirusowym i przeciwgrzybicznym; wyciągi z orzecha czarnego stanowią częsty składnik suplementów na pasożyty, ale mogą być wykorzystywane także pomocniczo w zwalczaniu kandydozy;
- pau d'arco (lapacho): to roślina o właściwościach przeciwgrzybiczych, którą można stosować jako napar lub w postaci gotowego suplementu.
Kandydoza - domowe sposoby
Domowe sposoby na kandydozę to przede wszystkim modyfikacja diety. Zaleca się ograniczanie spożycia cukrów prostych, żywności wysoko przetworzonej, produktów mlecznych oraz alkoholu. W pewnym stopniu możliwe jest też leczenie candidy dietą. Okazuje się bowiem, że niektóre z produktów spożywczych zawierają składniki o działaniu przeciwgrzybiczym. Przykładem może być tutaj olej kokosowy bogaty w kwas kaprylowy.
Związek ten należy do nasyconych, średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (MCT). Przeprowadzone w 2017 roku badanie wykazało, że kwas kaprylowy hamuje wzrost komórek Candida albicans na różnych etapach rozwoju. Suplementy zawierające ten składnik zalecane są przy występowaniu objawów candidy pochwy, grzybicy jamy ustnej, a także przy rozroście candidy w jelitach i w kandydozie ogólnoustrojowej.
Jak długo trwa leczenie Candida albicans?
Czas trwania leczenia farmakologicznego candida wynosi zwykle ok. 2 tygodni, w zależności od stosowanych leków. Należy jednak pamiętać, że po zakończeniu terapii, w celu podtrzymania uzyskanych efektów, niezmiernie istotne jest dbanie o właściwy styl życia (dieta, aktywność ruchowa). Zwykle zaleca się także dłuższe stosowanie środków uzupełniających niedobory witamin i minerałów (np. suplementy dla kobiet lub suplementy dla mężczyzn) oraz środków ziołowych.
Czy candida zaraża?
Bardzo często pojawia się pytanie: czy candida zaraża? Otóż candida może się przenosić z osoby na osobę, ale zazwyczaj nie jest uważana za chorobę zakaźną. Tak jak wspomniano na początku, candida to rodzaj drożdżaków, które naturalnie występują na naszej skórze, w jamie ustnej, przewodzie pokarmowym i układzie moczowo-płciowym. W normalnych warunkach candida współistnieje z innymi mikroorganizmami w naszym ciele i nie powoduje żadnych problemów.
Jednakże w niektórych sytuacjach, np. gdy układ odpornościowy jest osłabiony lub równowaga flory jelitowej zostaje zaburzona, candida może nadmiernie kolonizować.
Bibliografia:
- Spampinato C, Leonardi D. Candida infections, causes, targets, and resistance mechanisms: traditional and alternative antifungal agents. Biomed Res Int. 2013;2013:204237. doi: 10.1155/2013/204237. Epub 2013 Jun 26. PMID: 23878798; PMCID: PMC3708393.
- Staniszewska M i wsp. Patogeneza i leczenie zakażeń Candida spp. Mikrobiol., 2014, 53, 3, 229–240.
- Gałęcka M. Nawracające infekcje. Wydawnictwo Galaktyka, 2019
- https://www.liebertpub.com/doi/10.1089/jmf.2017.3971 (data wejścia: 30.04.2023).
dr n. farm. Paulina Znajdek-Awiżeń Absolwentka Wydziału Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.
iZielnik.pl
Członek Sekcji Fitoterapii Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Prowadzi wykłady, kursy, szkolenia oraz warsztaty z zakresu leku roślinnego, towaroznawstwa zielarskiego oraz wykorzystania roślin w profilaktyce i leczeniu różnych dolegliwości. Wykładowca Instytutu Zielarstwa Polskiego i Terapii Naturalnych. Autorka i współautorka prac o charakterze naukowym i popularnonaukowym, opublikowanych w czasopismach krajowych i zagranicznych.
