Anyż - jakie ma właściwości i zastosowanie? 17.04.2020

Spis Treści

Co to jest i jak wygląda anyż?

Roślina ta pochodzi z obszaru Północnej Afryki, Zachodniej Azji i rejonu Morza Śródziemnego. Największymi producentami anyżu są Hiszpania, Turcja, Bułgaria, Indie, Meksyk i Argentyna. Z czego za główny i najbardziej ceniony obszar produkcji uznaje się Hiszpanię. Jak wygląda anyż? Roślina sięga do około 50 centymetrów wysokości, posiada charakterystyczną, pustą w środku łodygę. Na łodydze, w zależności od wysokości i umiejscowienia, anyż posiada listki. Kwiaty anyżu biedrzeńca są białej barwy, można z nich pozyskiwać miód. Owoc anyżu zaś to tak zwana rozłupnia, ma jajowaty lub gruszkowaty kształt.

Anyż – właściwości:

Surowcem leczniczym anyżu są jego owoce i olejek anyżowy, czyli olejek eteryczny o charakterze lipidowym. Substancje o działaniu leczniczym występujące w surowcach anyżu to m.in. wspomniane olejki eteryczne, flawonoidy, proteiny i sterole. Warto skupić się przez chwilę właśnie na olejku anyżowym. W jego skład wchodzą takie związki, jak anetol (o właściwościach fitoestrogenowych), estragol, aldehyd anyżowy, dianetol, furanokumaryny, sterole i węglowodory terpenowe. Te związki w największej mierze odpowiadają za właściwości anyżu.

Roślina ta wykazuje przede wszystkim działanie wykrztuśne i pobudzające ruchy rzęskowe nabłonka oskrzeli. Surowce pozyskiwane z tej rośliny wykorzystywane są przy chorobach żołądka i jelit, kolek jelitowych, pasożytach przewodu pokarmowego – nasiona anyżu oraz inne jego elementy działają bowiem wiatropędnie, spazmolitycznie. Biedrzeniec anyż jest szeroko wykorzystywany przy problemach przy produkcji pokarmu przez matki. To dlatego, że ma działanie mlekopędne. Naukowcy sugerują, że te właściwości anyżu wynikają z chemicznego podobieństwa anetolu (zawartego w olejku anyżowym) do dopaminy – pobudzającej wydzielanie prolaktyny, która z kolei odpowiada za laktację.

Właściwości lecznicze anyżu są następujące:

• Odkażające,
• Wykrztuśne,
• Spazmolityczne,
• Wiatropędne,
• Rozkurczające,
• Pobudzające laktację,
• Odstrasza owady,
• Niewielkie działanie przeciwbakteryjne i moczopędne.

Zaciekawił Cię wpływ ziół na zdrowie? Sprawdź też właściwości skrzypu polnego!

Anyż – zastosowanie:

Główne kierunki zastosowania anyżu są następujące:

• Choroby żołądka,
• Choroby jelit,
• Wzdęcia, bóle brzucha, skurcze jelitowe,
• Kolki jelitowe (u dzieci),
• Pasożyty przewodu pokarmowego,
• Ograniczona produkcja pokarmu przez matki,
• Zakażenia skóry.

Anyż – przeciwwskazania:

Nie należy stosować anyżu, gdy masz nadwrażliwość na olejek anyżowy, cierpisz na ostry nieżyt żołądka, jelit, nerek, chorobę wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawienia wewnętrzne.

Duże dawki olejku anyżowego drażnią przewód pokarmowy, rozszerzają naczynia włosowate oraz mogą wywołać odurzenie, drgawki, przekrwienie mózgu i płuc oraz uszkodzenie nerek.

Należy także uważać na właściwości fotouczulające anyżu gwiazdkowego, ale też biedrzeńca. Furanokumaryny w nim zawarte mają właściwości fototoksyczne, dlatego w trakcie stosowania anyżu nie należy wystawiać się na bezpośrednie działanie promieni słonecznych, gdyż może to skutkować przebarwieniami i reakcjami skórnymi o charakterze nadwrażliwości.

Należy też pamiętać o podstawowych zasadach bezpieczeństwa, które trzeba stosować podczas korzystania z ziół czy suplementów diety. Produkty zawierające anyż należy stosować zgodnie z wymaganiami producenta i wytycznymi lekarza. Nie należy stosować po terminie ważności. Należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci, w odpowiedniej temperaturze i szczelnie zamkniętym opakowaniu. Przy stosowaniu należy zwrócić uwagę na datę ważności widniejącą na opakowaniu.

Czy można stosować anyż w ciąży?

Ze względu na brak danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania, nie zaleca się stosowania anyżu w czasie ciąży. Specjaliści z zakresu fitoterapii, jak na przykład Henryk Różański, zezwalają jednak (a nawet zalecają w konkretnych dolegliwościach) stosowanie anyżu u małych dzieci i niemowląt. Z uwagi na pobudzanie laktacji, na przykład herbata z anyżu jest polecana kobietom karmiącym – można pić 4-6 razy dziennie w ilości 100-150 ml. Skoro mowa o dawkowaniu, dzieciom także można podawać herbatę z anyżu równie często, jak dorosłym – lecz w mniejszej ilości (do 100 ml). Dla dzieci bardzo dobrze sprawdza się też napar mleczny z anyżu – należy zalać łyżkę suszu wrzącym mlekiem i dosłodzić miodem. Taka mieszanka nie tylko działa dobrze na przeziębienie czy choroby bakteryjne i zakaźne, ale też pomaga zasnąć.

Anyż – jaka jest jego cena?

Cena anyżu zależy od jego formy. Na przykład herbata z anyżu (susz) to koszt około 3 zł za 30 gramów. Anyż gwiazdki kosztuje około 50-60 zł za kilogram. Anyż gwiazdkowy mielony (jako przyprawa) okazuje się bardzo niedrogi, bo za 50 gramów należałoby zapłacić tylko około 7 zł. Jednak pamiętajmy, że sama przyprawa anyżowa nie ma takiego silnego działania, jak na przykład regularnie pity odwar/wywar czy herbata z anyżu.

Anyż - gdzie go kupić?

Anyż można dostać w formie przyprawy w większości sklepów, zaś susz anyżowy, nasiona anyżu czy gwiazdki anyżu najczęściej spotkamy w sklepach zielarskich, miejscach z przyprawami świata, a także w sklepach internetowych. Warto sprawdzać, jaki asortyment ma dany sprzedawca, a także czy posiada jakieś certyfikaty zaufanego sprzedawcy, by mieć pewność, że kupujemy wysokiej jakości produkt.

Bibliografia:

1. http://www.rozanski.ch/fitoterapia1.htm [dostęp dn. 27.04.2020 r.]
2. Szałabska K. i wsp.: Fitoterapia zaburzeń laktacji – dowody naukowe i bezpieczeństwo stosowania. Herbalism nr 1(4) / 2018.